31.03.14

0 Մեկնաբանություն

Ալդո Պալացեսկի


Իտալացի պոետ-ֆուտուրիստ: 20-րդ դար:

***
Թողեք զվարճանամ

Տրի-տրի-տրի,
Ֆռու-ֆռու-ֆռու,
Իհու-իհու-իհու,
Ուհի-ուհի-ուհի

Ի՞նչ:
Մի զարմացեք,
Ձեր պոետն է
Զվարճանում:
Ինչ է անու՞մ:
Մի բարկացեք,
Հիմա կասեմ:
Այո, այս է
Իր միամիտ
Զվարճանքը:
Գլգլում է`
Ինչպես գարնան զվարթ առու:

Կուռու-կուռու
կուկու-ռուռու,
կուկուռուռու:

Հիմա կասեք`
դե վերջացրու, այլանդակ,
խրխինջըդ տարօրինակ,
ինչի՞դ են պետք վերջապես
ձայներն այդ սուտ-անիմաստ:

Պառա-պառա-պառապաստ,
Ֆառա-ֆառա-ֆառաֆաստ,
Տառա-տառա-տառատաստ
Լառա-լառա-լառատաստ:

Ինչպես անհոգ առագաստ
այս ձայներն ինձ կտանեն
դեպի ափն ուրախության:
Ճիշտը կասեմ: Շատ երկար
թթվեցի իմ հին տեղում:
Ինձ թափ տվի և հիմա
բըլբըլում եմ, գեղգեղում:

գուղգու-գուղգու-գուղգուղում
ֆուղֆու-ֆուղֆու-ֆուղֆուղում
բուղբու-բուղբու-բուղբուղում,
բու'մ:

Գոնե ասա, այ անիմաստ,
այս ձայները, որ հանում ես,
արդյոք ունե՞ն ինչ-որ իմաստ:

Իմ-իմ-իմ-իմ-իմ
իմաստ,
չիմ-չիմ-չիմ-չիմ-չիմ
չիմաստ:
Իմաստ: Չիմաստ:
Անիմաստ:

Հիմա շուռ գամ,
ես հարցնեմ:
Երբ մի երգ եք
դուք դնդնում`
առանց բառերն իմանալու,
ինչպե՞ս է, որ
ոչ մեկը ձեզ
հիմար կամ գիժ չի անվանում:

Ուուուուուուուու~
Էէէէէէէէէէէէ~
Իիիիիիիիիի~
Օօօօօօօօօ~
Ուուուուուուուու~
Ու-է-ի-օ-ու:

Պահ, իբր թե բան ասացիր,
Դու մե՞զ հետ ես համեմատվում,
Էլ ինչու ես քեզ անընդհատ
Պոետ կանչում:

Կոչու-կոչու,
Չուչուչուչու
Շուկոկոկու
Սուկոկոկու
Ձուկոկոկու:

Թե բան գիտես, կարգին ասա:
Չէ, իզուր ենք սրան լսում,
Ճապոնական լրտես է սա:
Թե մի քիչ էլ այսպես ջանա,
Էշի կոչում նա կստանա:

Տամտամտամտամ,
Տամտամտանա
Պամպամպամպամ
Պամպամպանա:

Զայրանում եք, սակայն այսօր
Բոլորն իրենց համարում են պրոֆեսոր:
Խելոք մարդիկ` ինչքան ուզե~ք...
Միակ գիժը ես եմ, տեսե~ք:
Ես եմ - ահա:

Հա~-հա~-հա~-հա~
Հա~-հա~-հա~-հա~
Հա~-հա~-հա~-հա~:

Միևնույն է, այսօր ոչինչ
չեն պահանջում պոետներից:
Ինչու իզուր տքնեմ, ջանամ....
Թողեք այսպես
զվարճանամ: 
( Բաժին` , ) շարունակությունը
0 Մեկնաբանություն

Քաղցելու հրաշքը


Ինչքան էլ մեր խեղճուկրակ մարմինն առանձնացնենք մեր եսից, ինչքան էլ ֆիզիկականն ու հոգևորը մկրատով կտրենք իրարից, ու ինչքան էլ ասենք, որ հոգին մարմին չունի, որ հոգին առանձին գոյություն է, մեկ է, ամեն անգամ մի հատ պստլիկ հիվանդությամբ վարակվելուց հետո մենք կմոռանանք էդ 《վեհ》գաղափարների մասին, կմոռանանք էդ բարդ տերմինները, ուղղակի կպառկենք ու կերազենք առողջանալու մասին: Ու էդ պահին է, որ կհասկանանք` պետք չէր տենց մեծ մեծ խոսել, ու որովհետև գիտենք, որ ֆիզիկական ցավը, թեկուզ ամենաչնչինը, ազդում է և մեր տրամադրության, և հոգեկանի, և ցավի ընթացքում անգամ մտածողության վրա:  Ասածս ինչ է, առողջությունից կախված է ամեն բան, մեր ներքին աշխարհն ու արտաքին դրսևորումները, մեր ցանկություններն ու երազանքները, մտածողությունը, զարգանալու գործոնները, զգացողություններն ու անգամ զգացմունքները: Դրանք վայրկենապես գլխի վրա շուռ են գալիս` ֆիզիկական ցավի կամ հիվանդության ժամանակ: Մենք ծնկի ենք գալիս այ էն ֆիզիկականի առջև, ում առողջ ժամանակ ինչ ասես որ չենք ասել, էդ ժամանակ էլ ինքն է սկսում մեզ ծաղրել ու հրամաններ տալ: Մի խոսքով շատ խղճալի վիճակ է, ցանկանում եմ, որ ոչ մեկս չհայտնվենք ֆիզիկականի ատամների արանքում: 

Ու ես, տենց մեծ մեծ խոսողներից ամենամեծը, ֆիզիկականին ամենաշատ վիրավորանքներ տվողը, հոգի մոգի ու տենց բաներ գովերգողը, մի օր որոշեցի, որ խորափիլիսոփավեհային գրքերից հետո մի շաբաթ կարելի է հատկացնել մի սովորական բժշկաուսուցողաառողջական գրքի, որին ես սկզբից շատ կասկածանքով ու քմծիծաղով էի նայում, հետո կարդալու ընթացքում գիրքը սկսեց վրաս ղժժալ: Բայց վերջում հին ծանոթների պես բաժանվեցինք ու հիմա ես իրեն հարգում եմ ու անգամ թեթևակի սիրում:

Ծանոթանանք, հա ՞ ` 《Սով պահելու հրաշքը》, Փոլ Բրեգ :))) ինքն է, էդ պարզ, սովորական ու գլուխ չցավացնող գիրքը

Ուրեմն էս մարդը` ամերիկացի բնաբույժ Փոլ Բրեգը, իր առաջարկած մեթոդով ապրել է ուղիղ 95 տարի, ու կապրեր շատ ավելի երկար, եթե պատահականորեն չխեղդվեր օվկիանոսում` ջրադահուկով զբաղվելիս: Պաթոլոգոանատոմները մանրակրկիտ ուսումնասիրում են Փոլին ու պարզում, որ իր սիրտը, արյունատար անոթներն ու ներքին օրգանները կատարյալ առողջ են, ինչպես տասնվեցամյա պատանու մոտ: Փոլն ուներ հինգ երեխա, տասներկու թոռ, տասնչորս ծոռ ու տասնյակ հազարավու հետևորդներ:

Գիրքը նախատեսված չի միայն մասնագետների համար, բժշկությունից գլուխ հանող կամ չհանողներին բոլորին էլ հասանելի է ինֆորմացիան, որովհետև ինչպես հեղինակն է նշում, ինքն այստեղ ոչ թե բժիշկ է, այլ ուսուցիչ: Եթե չհաշվենք մի պստիկ կրոնականի ու մի պստիկ էլ ներշնչանքի ու ամերիկյան անհասկանալի հոգեբանության պահերը, հիանալի ու ոգևորող է հեղինակի գրելու ոճը, թեթևությունը, դրականի փոխանցումն ու վստահություն ներշնչելը:

Իր` երկարակեցության գլխավոր մեթոդը  սովաբուժությունն է` սով պահելու միջոցով օրգանիզմն ամբողջությամբ թույներից մաքրելը: Մարդը կարող է ապրել 120  տարի և ավելի, եթե ճիշտ սնվի, սով պահի ու հետևի բնությանը:
Շաբաթական 24 կամ 36 ժամյա ու տարեկան չորս անգամ չորսից մինչև քսանմեկ օր սով պահելը ամբողջությամբ կմաքրի օրգանիզմն այն թույներից, որոնք սննդի միջոցով երկար ժամանակ վխտում են մեր մեջ:

Էնպիսի բաներ է պատմում ամերիկացիներից, իրենց սննդից ու առողջական վիճակից, որ լացդ գալիս է:

Ինքը ժամանակին տառապել է թոքախտով, փոքր տարիքում հիվանդացել է բոլոր մանկական հիվանդություններով, որի ժամանակ ստիպված էր էնպիսի հաբեր կուլ տալ, որոնք թունավոր սնդիկ են պարունակում: Սով պահելու ու սննդին հետևելու շնորհիվ մաքրել է իր օրգանիզմը: Իմ մարմինը տարիք չունի`ասում է Փոլը, ծերությունից չեն մահանում, մահանում են հիվանդությունից:

Ասում է, որ հիվանդությունների ամենամեծ պատճառը սնունդն է: Մենք սնվում են ռեժիմով` օրական երեք կամ չորս անգամ, սնվում ենք, որովհետև այդ ժամը մեր նախաճաշի, ճաշի կամ ընթրիքի ժամն է: Իսկ Փոլն ասում է, որ պետք է սնվել միայն այն դեպքում, երբ սոված ես: Խրախուսում է ֆիզիկական վարժություններից հետո սնվելը, քանի որ օրգանիզմը բավականաչափ էներգիա է հավաքում սնունդը մարսելու համար: Նախաճաշին դեմ է, միայն թարմ մրգեր, որովհետև, նշում է, քնելու ընթացքում հավաքված էներգիան անիմաստ վատնում ենք նախաճաշելու վրա, առավոտյան պետք է սկսենք ֆիզիկական վարժություններ կատարելով, ու հետո, երբ սով զգանք, նոր սնվենք` թարմ բանջարեղենով կամ մրգերով: Ինչու՞ ենք ստիպում մեր օրգանիզմին սնունդ ընդունել, եթե մենք քաղցած չենք: Իզուր չի, որ առավոտյան շատերն ախորժակ չեն ունենում, իսկ, Փոլի ասած տգետ քաղքենիները, ստիպում են իրենց երեխաներին սնվել` ուժ ունենալու համար: Իրենք չգիտեն, որ օրգանիզմի ամբողջ էներգիան վատնում ենք սնունդը մարսելու վրա: Սով պահելու ընթացքում այդ էներգիան ծախսվում է մեր օրգանիզմը թույներից մաքրվելու վրա:

Բավականին խիստ է ուտելիքի հարցում: Միսը շաբաթական երեք անգամ, արգելում է շաքարից պատրաստված մթերքները, քաղցրեղենը, աղած մթերքները, սուրճը, ալկոհոլը, ծխախոտը, թեյը, խոզի միսը, ցանկացած տապակած ու ծխեցրած  բան (ուժաս -_- ): Մեղկ ենք չէ՞ :Դ

Բա աղը....վաաայ, էս խեղճուկրակ նատրիումի քլորիդին մտցրեց ցեխը, հանեց: Ասում է, որ աղն անօրգանական միացություն է, ու հայտնի է, որ մեր օրգանիզմին հասկանալի է միայն օրգանական սնունդը, մեր լեզվով ասած` մենակ օրգանական ֆոնտն է բացում մեր օրգանիզմում, իսկ անօրգանականները մնում են աղիներում, երիկամներում ու լուրջ հետևանքներ թողնում: Իրականում էն աղը, որի կարիքը մենք ունենք, բանջարեղենի մեջ առկա է, այսինքն դրա պակասը պետք է լրացնենք թարմ բանջարեղենով: Պատկերացնում ե՞ք, ասում է, ասենք ուտելիքը համեմենք նատրիումով , որը ջրի մեջ քայքայվող թթվի է վերածվում, կամ քլորով, որը թունավոր գազ է: Բա հենց աղն էդ երկու անտերների միացությունն է: Աղը սննդի հաշիվ չէ: Ինքը չի լուծվում, չի մարսվում: Նատրիումի անհրաժեշտ քանակն օրգանիզմում ապահովելու համար կերակրի աղ օգտագործելը նույնն է, թե կալցիումով ապահովելու համար օգտագործել կալցիումի անօրգանական նյութեր: Մի խոսքով, ես ինքս աղի սիրահար եմ, բայց գիրքը կարդալուց հետո ուտելիքի մեջ աղ չեմ ավելացնում, մերոնց էլ խրախուսում եմ ճաշի մեջ քիչ աղ անել:

Լավ, բա ի՞նչ ուտել հարգարժան Փոլ....մրգեր, բանջարեղեն, ընկույզներ, սերմեր, լոբազգիներ, բնական քաղցրավենիք` մաքուր շաքար, մեղր, բնական հատիկավորներ` գարի, գրեչկա, բրինձ, կորեկ: Օ.օ բա միս....դե ասեցի չէ, շաբաթական երեք անգամ, էն էլ ոչ տապակած կամ ծխեցրած:

Սով պահելու ժամանակ պետք է խմենք միայն թորած ջուր` երկու լիտրից մինչև երկուսուկես լիտր: Թորած ջուր է օրինակ անձրևաջուրը, հալոցքային ջրերը, թորած ջուր վաճառում են նաև դեղատներում:

Փոլը նշում է ինը բնական բժիշկներին, որոնց վրա կարելի է հույս դնել` արևի լույսը, թարմ օդը, մաքուր ջուրը, բնական սնունդը, սով պահելը, ֆիզիկական վարժությունները, հանգիստը, լավ կեցվածքն ու բանականությունը:

Ասում է` ոչինչ մի ստիպեք ձեր օրգանիզմին, սով պահելուց հետո ձեր օրգանիզմն ինքնըստինքյան ձեռք կբերի բնազդներ, լսողություն, կդառնա ավելի զգայուն, ու հետագայում դուք կզգաք, թե ձեզ ինչ է հարկավոր առողջ լինելու համար:

Մինչև օվկիանոսի դեպքը, ինքն ապրում էր բացարձակ կյանքով, զբաղվում էր սպորտով, գրքեր էր գրում: Իր մեթոդով բազմաթիվ մարդկանց է օգնել: Ասում է, որ սով պահելուց միտքն ավելի մաքուր ու արագ է աշխատում, ավելի շատ բան եք ընկալում, լավանում է հիշողությունը, բարձրանում է անգամ տրամադրությունը: Չնայած  չի երաշխավորում, որ սով պահելու ընթացքը թեթև ու հեշտ կլինի: Հո արդյունքները կգոհացնեն ձեզ :))))

Չերկարացնեմ: Գիրքը ճարել եմ Բուկինիստից, ընդամենը 170 էջ է: Եթե հետաքրքրեց, կարդացեք, դուք էլ փորձեք:  Համենայն դեպս շաբաթական քսանչորսժամյա սով պահելու եմ, հետևելու եմ սննդիս: Ինձ համար ամենաբարդը մսի հարցն է, որովհետև խայտառակ մսակեր եմ, ցավոք:

Սրանք էլ գրքում մատիտով նշվածները:


Կյանքը երկարացնելու լավագույն միջոցն այն չկարճացնելն է:

Մարդն իր գերեզմանը փորում է դանակ-պատառաքաղով:

Աշխարհում ամենաբնական վիճակն առողջությունն է:

Բնության ոչ մի արարած այնքան դաժանորեն չի ծաղրում սնվելու օրենքները, ինչպես մարդը, ոչ մի արարած այնպես անզուսպ չի սնվում, ինչպես մարդը: Կարո՞ղ է արդյոք մարդը խախտել ձգողականության օրենքն ու 25-րդ հարկից թռչել ու չջարդվել:

Ժամանակից շուտ ծերացած մարդկանցից ես հեռու եմ մնում, որովհետև նրանք ինձ վրա բացասաբար են ազդում: Նրանցից շատերը հոգեկան առումով մեռել են արդեն մի երեսուն տարի առաջ և երկրի վրա դեռ քայլում են միայն, որպեսզի թաղման ծախսերը տնտեսեն:

Ինչքան քիչ ուտես, այնքան շատ կապրես:

Սնվելը գիտություն է:

Մարդը ոչ թե մեռնում է, այլ իր հակաբնական սովորություններով ինքնասպան է լինում:

Մեր հասարակության մեջ խաղաղ կյանքը շատ քչերի բախտն ու երջանկությունն է: 

Կյանքը հիմա դարձել է շտապել, շտապել և էլի շտապել: Ու՞ր ենք շտապում: 
Հիվանդանո՞ց, թե՞ գերեզման:

Մարդիկ չեն մեռնում, նրանք ինքնասպան են լինում:

Մարդը միակն է, որ կրծքից կտրվելուց հետո էլ դեռ կաթ է ուտում:

Աղը սպիտակ մահ է:
( Բաժին` , , ) շարունակությունը

27.03.14

0 Մեկնաբանություն

Ինքը...


Ինքը միակն է, ում առաջ պատրաստ եմ արձակել ամենավերջին կոճակս էլ
Իրեն կվստահեմ նույնիսկ ծակ գուլպաներիս մասին պատմությունը
Իր հետ սեղան կնստեմ թափթփված մազերով ու չհարդուկված շորերով, կուտեմ առանց պատառաքաղի և ուզածիս չափ կճպճպացնեմ
Հետը կկիսեմ հաց ու պանիրը, կոլան կամ մսով ապուրը
Թույլ կտամ, որ մտնի դարակներս ու քանդի, թույլ կտամ, որ խառնի թղթերս ու պատռի գրքերս
Իրենից կխնդրեմ, որ սրբիչս հասցնի, երբ ես բաղնիքում լողանալիս լինեմ
Կնստեմ դիմացն ու կնայեմ աչքերի մեջ` առանց ամաչելու
Վրան կգոռամ ու ճղճղան ձայնս ցույց կտամ` առանց մտահոգվելու
Հետը կխոսեմ ձեռքերով ու ոտքերով
Ու եթե պետք լինի բարձրաձայն կլացեմ ու կհայհոյեմ մոտը` համոզված լինելով, որ ինձ չի նախատի ու բերանս չի փակի
Ինքը միակն է, ով մոտենում է ինձ ուզածի չափ ու դիպչում է ինձ` ինչքան որ սիրտը կտա
Իրեն ես երբեք հետ չեմ հրում
Ջրից հետո ամենաանհրաժեշտ բանն է ինքը
Օդից հետո` ամենացանկալին
Իրեն կարելի է առանց զգուշացնելու էլ գալ, կարող է առանց դուռը թակելու էլ մտնել, կարող է կոշիկները չմաքրել, եթե ուզում է, կարող է լուսամուտից էլ խցկվել ներս, ծխնելույզից էլ սենյակ իջնել, կարող է մտնել իմ ննջասենյակ, կարող է նստել անկողնուս, կարող է թաց ձեռքերով էլ ինձ գրկել
Միայն իր առաջ ծնկի կգամ, կաղաչեմ, որ մնա
Միայն ինքն է ընդունակ ինձ մինչև վերջին կաթիլը դատարկելու
Միայն իրեն է տրված ինձ գետնին գցելն ու օդ թռցնելը
Ինքը կարող է ինձ կտորների բաժանել, կարող է նոր կտորներ ավելացնել վրաս, կարող է փոխել կտորներիս տեղերը
Իր համար ես կմոռանամ նպատակներիս ու երազանքների մասին, հանուն իրեն կուրանամ ցանկացած բան
Որովհետև ինքը կապված է ձայնալարերիս, որովհետև շարժումներս ու քայլերս իրենից են բխում, որովհետև ջրից շատ է օրգանիզմումս
Ինքն ուղղորդում է, ցույց է տալիս, համոզում է, կարողանում է խաբել ու կատակել, ականջիս տակ փսփսում է չտեսած բաների մասին ու ես հավատում եմ իրեն
Առանց նրա ես դառնում եմ սովորական շնչող
Եթե չի լինում, պատերի հետ եմ ընկերություն անում, մինչև որ կարմրած դեմքով հայտնվում է ու ինձ համոզում է, որ բացակայության ընթացքում խանդել է պատի կտորներին
Եթե երկար ժամանակ չի երևում, հերթով դռնից ներս են մտնում անտարբերությունը, կատաղությունը, ցավն ու վերջում անշարժությունը
Պատահում է որ վերջում ինքն է լինում դուռը ծածկողը
Էդ ժամանակ ստիպված է լինում եկողներին ավելով դուրս հանել
Երբեմն հանելու ընթացքում ինքն է դրսում հայտնվում
Ինքն իմ կարիքը երբեք չի ունենում
Ինքը կամակոր է ու ստորացնող
Իր հետ շատ բարդ է պայմանավորվել այցելությունների հարցում
Ինքը չունի հաճախականություն, ժամանակի զգացողություն, տարածության հասկացություն
Ինքը երբեք չի կշտանում, երբեք առաջինը չի զիջում, երբեք չի ներում
Ու որովհետև գիտի, որ եթե չգա, կսպանի
Եթե կողքիս չլինի, կմոռանամ ներսիս դռան տեղը, կկորցնեմ բանալին
Կբացվեմ
Միջիս կլոր պլաստմասե կլորակները ներքև կընկնեն ու կգլորվեն` չգտնելու աստիճան հեռու
Ինքն իմ առաջնորդն է
Թույլ տեղս
Խոցելի կետս
Իր միջոցով ես կվերածվեմ ամեն ինչի
Իմ գերբնական ուժն է
Կախարդանքս
Անեծքս
Ու եթե ինձնից վերցնեն մնացած բաներն ու թողնեն միայն իրեն, ես չեմ դժգոհի
Որովհետև միակ արժանիքս է
Միակ տարբերակիչը
Ուտելու չափ հաճելի
Ասեղ թելելու չափ հոգնեցուցիչ ու երկար
Լույսի պես խաբող ու սիրուն
Ու ցանկալի
Միշտ ցանկալի
Ծակծկան
Վառող
Խեղդող
Իմ հիմքը
Ինձ ստիպողը, որ առաջ շարժվեմ
Նպատակիս պարագան
Հանգմանս անուղղակի խնդիրը
Բնությունս
Գլխավոր ու մեծ կտորս
Իմ միակը
Ոչմիբանի հետ չփոխարինվողը
Ինքը`
Էդ Գրելը........

( Բաժին` , , ) շարունակությունը

25.03.14

0 Մեկնաբանություն

Օգնություն Հովազին: Շտապ:



Բարև, մարդ
Ես սովորական մի հովազ եմ, ում հասցրել եք դիպչել ու վնասել
Ու ես չեմ ուզում մեղադրել ձեզ նրանում, որ ձեր ձեռքն ընկած ամեն բան կերպարանափոխվում ու ծռմռվում է, կորցնում  է իր նախկին դեմքն ու վիճակը
Ես չեմ նվնվա նորից դա հիշելով, հովազներին առհասարակ բնորոշ չէ լացելն ու նվնվալը
Ուղղակի պիտի հասկանալ, որ մենք միշտ էլ կերել ենք իրար, մենք` ձեզ, դուք` մեզ
Ես հիմա խոսում եմ բոլոր կենդանիների անունից
Դուք, ինչ էլ չլինի, միշտ մեկ միավորով դաղալ եք խաղում
Գիտեք, մեզ էլ հաճելի չէ ամեն անգամ քնելուց առաջ մեր ձագերին այս խոսքերով օրհնելը` եվ թող չդիպչի ձեզ մարդը
Ու մեր ձագերին էլ հաճելի չէ նախապես ձեզնից վախենալը, նախապես վատ տրամադրվելը
Դա մեզ երկուսիս էլ ձեռնտու չէ
Ու առաջինը հարձակվողնել եք միշտ դուք եղել
Իսկ մենք` վազողները, պաշտպանվողները
Դա ձանձրալի է
Հոգնեցուցիչ
Ու անօգուտ բան է
Հիմա ինձ համար ծանր է տեսնել բարեկամներիս ու հարազատներիս կորուստը, ծանոթներիս հանկարծակի անհետացումը
Հիմա մենք վտանգի տակ ենք
Վերացման վտանգի տակ
Գիտե՞ք դա որն է
Երբ որ էլ չես զգում ժանիքներդ
Երբ որ կանգնած ես, քարացած
Երբ որ խոտի հաշիվ ես
(Իսկ խոտը շնչում է)
Երբ որ չկա երկինք` մութ կամ լուսավոր
Չկա վազք կամ հանգիստ
Դա չզգալն է` հոտ, համ, զգացողություն
Ուղղակի չլինելն է
Չապրելը
Գոյություն չունենալը
Իսկ մեզ հետաքրքիր է կյանքը
Մենք ուզում ենք ապրել
Մենք ընտրում ենք ապրելը
Գիտեք ինչով ենք տարբերվում ձեզնից
Մենք գնահատում ենք կյանքը, մենք դիմանում ենք ամենավերջին տանջանքներին էլ, բայց երբեք մեզ չենք նետում անդունդից` պահի ազդեցության տակ
Մենք մեզ երբեք մտածված չենք սպանում
Եթե ցավում է` ոռնում ենք ցավից
Եթե սիրում ենք` չենք թաքցնում, ամենավերջին ճյուղի կտորն էլ իմանում է այդ մասին
Մենք ձևացնել չգիտենք
Ու ոչ էլ ձգձգել գիտենք
Չգիտենք դիմացինին ծաղրել, կամ սիրաշահել, մեզ ծանոթ չէ հետին միտք արտահայտությունը
Ու մենք շուտով չենք լինելու, շատ շուտով
Մեզնից մնացել է ընդամենը 1300-ը ` բնական պայմաններում
Մի քիչ էլ...ու վերջ, կգա արդեն ձեզ ծանոթ ոչնչացումը, չլինելը, գոյություն չունենալը
Մենք բոլորս էլ ակնկալում ենք ձեզնից` մեր վաղեմի թշնամիներից օգնություն
Մենք էլ ունենք արժանապատվություն ու հպարտություն, բայց ստիպված ենք իրենց փաթաթել տերևների մեջ ու մի կողմ դնել, մոռանալ նախկին դեպքերն ու բախումները, ու ձեզնից ընդամենը մի գրողի տարած ստորագրություն խնդրել`մեր կյանքը փրկելու համար
Մեզ կապում է միայն մի բան` երկուսս էլ ապրում ենք, գիտենք, թե դա ինչ է
Ու ձեզնից խնդրում ենք մեր իրավունքը` ապրելու, կյանքի իրավունքը ~~~
Խնդրում ենք...չենք պահանջում կամ աղերսում, չենք հրամայում ու սպառնում, պարզապես խնդրում ենք
Հետ վերադարձրեք մեզ մեր բնական վիճակին, մեր իսկականին, մեր ազատությանը
Մարդի'կ


Հ.Գ. Ընդամենը մի քանի տարի առաջ, Կովկասյան հովազի` Հայաստանում գոյատևման հեռանկարները հուսադրող չէին: Այս շքեղ կատվազգին գրանցված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում (միջազգային Կարմիր գիրք) «Վտանգված» կարգավիճակով, և վերջինիս քանակը վայրի բնության մեջ չի գերազանցում 1300-ը: Հայաստանի տարածքում Կովկասյան հովազի առավելագույնը 13 առանձնյակ է պահպանվել (ըստ ԲՊՄՄ տվ յալների): Միջազգային հանրության ուշադրությանն արժանանալուց հետո (երեք հոդված միայն «Թայմս» հայտնի պարբերականում) Կովկասյան հովազի պահպանման ծրագիրն այժմ հավակնում է մրցանակի` Գերմանիայի Նեյշնլ Գեոգրաֆիկ-ի կողմից (30,000 Եվրո): Հաղթելու դեպքում այս միջոցներն ամբողջությամբ կուղղվեն Կովկասյան հովազի ու վերջինիս կենսամիջավայրի համար անհրաժեշտ տարածքների ընդլայնմանն ու պահպանմանը Հայաստանում:  

Ամբողջ նյութն` այստեղ
Քվեարկում ենք` այստեղ
Հովազի մասին ֆիլմն` այստեղ 

Քվեարկությունը տևելու է մարտի 17-ից 31-ը
Օգնում ենք Կովկասյան հովազին: Չենք անտեսում խնդրանքը: Հենց հիմա: Քվեարկում ենք: Քվեարկելը տևում է երկու վայրկյան:


Հ.գ. Ու թող չդիպչի ձեզ մարդը~~~
Ամեն




( Բաժին` ) շարունակությունը

24.03.14

0 Մեկնաբանություն

Բանտարկյալը



Ժամանակն է պատմելու գլխավոր բանտարկյալի մասին: Ծանոթացեք` Վոլտերա: Սև աչքեր, նույնչափ սև մազեր ու անհայտ ուղղությամբ նայող տարօրինակ հայացք: Դա ես եմ: Այս ամբողջն իմ ձեռքի գործն է: Ես այդ ամենը ստեղծել եմ լրիվ մենակ, առանց որևէ մեկի օգնության: Օգնականներն ավելի ուշ են հայտնվել:

Ես երկակի կյանք եմ վարում: Իսկ այդ երկու կյանքերի տակ կան լիքը մանր-մունր ենթակյանքեր: Դրանց մասին հետո:

Առաջինում ես մարդ եմ` աչքերից, ձեռքերից ու երկարավուն ոտքերից կազմված մարդ, որը քնում է, հաց է ուտում ու երբեմն ծիծաղում է: Սովորում եմ հարյուրհազարավոր սովորական համալսարաններից մեկում, հագնում եմ սովորական մարդկային հագուստ, եթե չհաշվենք  երբեմն վրաս երևացող բազմապիսի գանգեր, սուր-սուր շղթաներ ու անծանոթ սիմվոլներ: Դրանցում ես ինձ շատ հանգիստ եմ զգում, որովհետև իմ իսկական կերպարով եմ լինում: Գնում եմ դասի, սովորում եմ դասերս, կամ չեմ սովորում դասերս, բայց դա կապ չունի: Փոխարենը զբաղվում եմ ինքնակրթությամբ: Հիմնականում ես սովորում եմ այն դասերը, որոնք ինքս եմ հանձնարարել: Տանել չեմ կարողանում ուրիշի կողմից հանձնարարված որևէ բան սովորել:
Համալսարանում բոլորի հետ շփվում եմ: Ավելի ճիշտ թվում է, թե շփվում եմ: Սովորական պատրանք է: Իրականում մենակ գնում եմ, մենակ էլ հետ եմ գալիս: Մենակ մտածում եմ ու որոշումներ կայացնում: Մենակ էլ ապրում եմ:
Հազարավոր բաներ կան, որոնք սիրում եմ ու ընդամենը մի քանի բան, որոնց տանել չեմ կարողանում: Ատում եմ ամբոխ: Չեմ սիրում չմտածողներին: Չեմ համակերպվում ոչ մի տեսակի դոգմայի հետ: Ու մեկ էլ տրորողներին չեմ սիրում: Բայց փոխարենը ինքս երբեմն տրորում եմ` ինչ պատահի:

Երաժշտությունից` ռոք ու մետալ, հիմնականում գոտիկ մետալ, դարկվեյվ, ֆոլկ, նեոֆոլկ, դեպրեսիվ ու պսիխո մետալ: Մեկ էլ դասական: Օպերայի հանդեպ հատուկ վերաբերմունք ունեմ: Մանավանդ` օպերան խառնված գոտիկային...ուտելու բան է ստացվում: Եթե խմբերի անունները նշեմ, բլոգսպոտի տերերն ինձ չեն ների` այդքան մեծ տարածք զբաղեցնելու համար: Ի դեպ երաժշտական խմբերի մասին առանձին գրառում ունեմ:
Միայն ասեմ, որ վեջերս  sopor aeternus խումբն է դարձել օդ ու ջրի պես: Հենց էդպես, լսում եմ իրենց, որ շնչեմ, հետո, երբ անջատում եմ, շունչս սկսում է կտրվել: Ֆանատիզմ չէ: Ուղղակի ամբողջ ներքին համակարգիս հետ բռնում է էդ խումբը, անգամ արյանս բաղադրության հետ է համապատասխանում:
Երաժշտության առումով ինձ համար բավականին բարդ է համախոհներ գտնելը: Հիմիկվա ռեպ ու հիպ հոպ լսողները վախեցած ու սարսափած դեմքերով են ընդունում երաժշտական ճաշակս: Այդ հարցում չափազանց եսասեր եմ: Չեմ սիրում սիրելի խմբերովս կիսվել որևէ մեկի հետ: Որովհետև եթե մի բան ինձ է պատկանում, ուրեմն այն իմն է, ու ոչ մեկի հետ կիսել պետք չի:

Գրականություն: Մի շաբաթ անգամ չեմ դիմանա առանց գիրք կարդալու: Կարդում եմ` ինչ ձեռքս ընկնում է:  Սիրածս հեղինակներից մի քանիսին թվեմ, մյուսները գրառումներովս պարզ կդառնան` Պո, Քնյութ Համսուն, Քամյու, Կաֆկա, Վահե Քաչա, Ռեմբո, Վոլտեր, Գոլդինգ, Թաբոր, Բրոդսկի,  Բրեդբերի, Սեփեհրի, մնացածին չեմ հիշում: Ամենասիրելի գործն այս պահի դրությամբ Համսունի 《Պանն》 է: Այդ գրքի մասին դեռ մի ամբողջ գրառում կանեմ:
Սիրում եմ, երբ գիրքն ազդում է վրաս, էնպես, որ մտնում է մաշկիս տակ, էնպես, որ ամեն անգամ դող է անցնում կարդացածը հիշելուց, ու էնպես, որ կարդալու ընթացքում զգում եմ, թե  հեղինակը ոնց է շնչում ուղիղ քթիս տակ, ոնց է գրիչն արագ-արագ թղթի վրայով տանում, հետո կատաղությամբ շպրտում գետնին ու պատռում թուղթը: Որևէ գործ կարդալուց պետք է անպայման զգալ հեղինակի ներկայությունը քո կողքին, ավելի շատ հեղինակին պետք է զգալ, քան իր ստեղծած հերոսներին:
Չեմ սիրում կարդալ սիրային գրքեր: Պետք է չափազանց ազդեցիկ լինեն, որ հաճույքով կարդամ: Մնացած դեպքերում մի կերպ եմ կարդում կամ չեմ կարդում:

Ընդհանրապես հետաքրքրվում եմ ամեն ինչով, ամեն տեսակի հարց ուղեղումս կա, ու բոլոր հարցերի բոլոր հնարավոր պատասխաններն էլ հետը: Ամենագլխավոր հետաքրքրություններս` արվեստ, երաժշտություն, գրականություն, փիլիսոփայություն, օկուլտիզմ, սիմվոլիզմ, մահագիտություն, կրոն, միստիցիզմ, միստիկան իր բոլոր մանրամասներով, ենթամշակույթներ` հիմնականում գոտիկան է կենսակերպս, բայց դրա մասին ավելի ուշ: Բացի էդ սիրում եմ ամեն տեսակի առեղծվածային, դետեկտիվ կամ արտառոց երևույթներ: Մանկուց էլ էդպիսինն էի: Հիմնականում շփվում էի տղաների հետ: Իրար հետ բարձրանում էինք մութ տանիքներ ու փորձում ինչ որ առեղծվածներ գտնել այնտեղ, կամ էլ փորձում էինք մարդկանց հետապնդել` վախեցնելու նպատակով: Ես ծարավի էի բոլոր տեսակի տարօրինակ երևոյթների ու ծարավս հագեցնելու համար ինչ ասես չէի անում: Անգամ վտանգավոր` կյանքի համար: Չնայած մինչև հիմա էլ այդպես է:

Ինձ համար գրելուց ավելի բարձր ու ավելի մեծ բավականություն պատճառող բան չկա: Էդ բառերի հետ խաղը, տառերն իրար կողք կողքի շարելու գործընթացը, ձեռքն ինքնիրեն շարժվելու պահը... չէ , ավելի հզոր զգացողություն չեմ պատկերացնում: Գրելու ընթացքում մոտս զառանցանքին նմանվող էյֆորիայի զգացողություն է ստեղծվում: Սկսում եմ տեղումս նստած թռվռալ, բարձր ծիծաղում եմ, երգում, եթե կողքս մարդ լինի այդ պահին, հնարավոր է, որ համբուրեմ` առանց տեսնելու, թե ով է: Վերջացնելուց հետո երկար ժամանակ զգացողությունը պահպանվում է: Հետո քունս տանում է ու քնում եմ: Արթնանալուց նոր վերջնական սթափվում եմ:

Ու մեկ էլ սարսափն եմ շատ սիրում: Չգիտեմ: Ուղղակի սիրում եմ: Ու չեմ վախենում: Հակառակը` անցնում է վախի զգացողությունը: Դա միակ ձևն է վախից ազատվելու համար: Ժամանակին վախենում էի մթությունից: Ավելի ուշ սկսեցի վախենալով սիրել: Հենց սիրեցի, վախն անցավ: Հիմա ես ու գիշերը հիանալի ընկերներ ենք:

Իմ երկրային կյանքում ես չեմ ձանձրանում, որովհետև գրքերս, իմ սիրելի խմբերը, աննոռմալ ու երբեք հանգիստ չունեցող մտքերս, թուղթն ու գրիչը լցնում են սովորական երկրային օրս ու ես մենակություն չեմ զգում:

Իմ երկրորդ կեսը` Վոլտերը, բնակվում է Բլրում: Բլուրն իրեն է պատկանում: Նա ինձ հիմնականում չի թույլատրում այնտեղ մտնել, որովհետև, իր խոսքերով, փչացնում եմ Բլրի խաղաղությունը` իմ երկրային արտաքինով ու ցանկություններովս:
Վոլտերն անտանելի մտածող ու անտանելի փակ երևույթ է: Մենք իրար հետ շատ հաճախ ենք կռվում: Բայց ես գիտեմ, որ հիմնականում ինքն է ճիշտը: Վոլտը կաղալով է քայլում ու կյանքում խճուճները չի սանրում, տենց գզգզված դուրս է գալիս փողոց, դրա համար էլ իրենից փախչում են, մոտ չեն գալիս: Վոլտին ամենամոտ եկածը ես եմ, մենակ ինձ է թույլ տալիս իր կլորի մեջ մտնել ու կպնել իրեն, էն էլ ոչ միշտ, հազարից մեկ: Վոլտից ամեն բան սպասելի է, ամեն ինչի ընդունակ է, շատ վախենալու տիպ է, ես էլ եմ վախենում իրենից, վախենալով եմ սիրում: Իսկ ինքը...(տո ինքն ինձ վաբշե սիրում ա): Սիրելուց էլ իր պես վայրենի է ու դաժան: Կծում է, ճանկռում, պոկում, տալիս ջարդում, վառում, խեղդում: Իրենից ինչքան հեռու, էդքան լավ: Սա ձեզ խորհուրդ:

Բանտային կյանքիս մասին ձեզ արդեն պատմել եմ: Հիմա ուզում եմ երազներիս մասին խոսել: Երազներն ինձ համար սովորական` քնելու ընթացքում օրվա ապրումները ներկայացնող երևույթներ չեն: Ես իմ երազներում իրոք ապրում եմ: Նախ դրանց ես կարողանում եմ կառավարել: Հիմնականում իմ երազները նախապես պլանավորում եմ քնելուց առաջ, իսկ քնելու ընթացքում` տեսնում եմ նախապես պլանավորածս: Հետո երազումս ես միաժամանակ և գործող անձ եմ, և հանդիսատես, և սցենարիստ, և ռեժիսոր ու կոմպոզիտոր: Ամենասուր ու ամենամիստիկ զգացողությունները ես երազներում եմ ունենում, կարոտս երազներիս հերոսներից եմ առնում, ամենահամով բաները երազներումս եմ ուտում ու խմում, ամենահրաշք ու ամենամութ տեղերը երազներումս եմ լինում, ամենաշատը վախենում եմ երազում ու ամենաուժեղը սիրում եմ երազում (Բլրակի սերը չհաշված ))), ամենապինդն ատում եմ քնած ժամանակ, ամենահամով համբույրները երազումս եմ ստանում ու ամենասիրուն երաժշտությունը երազներումս եմ լսում: Ինձ համար իմ ամենամղձավանջային երազը նախընտրելի է իրականության ամենահաճելի պահից: Եթե հնար լիներ, ես կուզեի մնալ իմ երազներում ու էլ հետ չգալ: Ու ես երազներիս խաթեր եմ քնում: Իրենք էլ արդարացնում են իրենց, կամ չեն արդարացնում:

Բացի գլխավոր կեսերիցս, լիքը մանր մունր ենթակեսեր ունեմ, որոնց մասին չեմ խոսի: Արժանի չեն:

Ու գումարած լրջությանս, ես չափից դուրս ցինիկ եմ:

Սիրում եմ սիրել, սիրում եմ նաև ատել: Էդ երկու զգացումներին էլ հավատարիմ եմ: Երկուսն էլ նույնչափ ուժեղ են ու պինդ:

Վրիժառու եմ:

Բայց վրեժ լուծելուց առաջ արդեն նախապես ներած եմ լինում: Ներելուց հետո եմ վրեժ լուծում: Զուտ պարտքի զգացողություն է:

Սիրում եմ մարդկանց փորձարկել, ամեն տեսակի հետ ծանոթանալ, ամեն մակարդակի ու շերտի մարդկանց ձեռքիս տակ ունենալ` լաբորատորիայիս համար:

Մարդկանց ու իրենց տեսակների մեծ հավաքածու ունեմ:

Սիրում եմ տասնմեկից տասնչորս տարեկան տղաներին, իրենց հանդեպ հատուկ զգացողություն ունեմ

Մենակ գարեջուր եմ խմում:

Չեմ ծխում (բայց փորձած կամ)

Ընկերություն եմ անում  ստվերիս հետ:

Իրեն ընդամենը մի անգամ եմ դավաճանել` Վոլտի ստվերի հետ

Ամեն արտառոց, հիստերիկ, ոչ նորմալ ու հիվանդ բան սիրում եմ

Ես տենցն եմ

Վոլտն ինձնից բեթար է

Եթե չգրեմ, մարդկանց կուտեմ

Դրա համար նախընտրել եմ խաղաղ տարբերակը: Համեմատաբար խաղաղ

Սիրում եմ լուսին

Արևի հետ միայն դիվանագիտական հարաբերություններ են, զուտ շահից դրդված

Հավատարիմ եմ

Կարոտում եմ

Բայց մոռանալ էլ գիտեմ

Բոլոր կեսերիս, ենթակեսերիս, կյանքերիս ու ենթակյանքերիս սիրում եմ ու ժամանակ եմ տրամադրում իրենց

Ակումբցի եմ

Սիրում եմ աշխարհագրություն ու աշխարհագրությանս դասախոսին

Ունեմ լիքը մուսաներ: Իրենք ամենուր են:

Շարունակելու եմ ապրելը

Վոլտիս հետ, Բլրակիս ու Բանտիս հետ

Ու մեկ էլ միշտ գրելու եմ

)))))



( Բաժին` ) շարունակությունը

17.03.14

0 Մեկնաբանություն

Քուն` ճաշից հետո

Գտել եմ դատարկությունը լցնելու հետաքրքիր ու արդյունավետ միջոց: Գտնում ենք մեզ հարազատ ու մեր հոգեվիճակին համապատասխանող նկարիչ: Նկարիչ ասելով հասկացեք իր նկարածները :Դ Գտնելուց հետո ժամերով նայում ենք նկարներին ու քթի տակ ծիծաղում, մտնում ենք կերպարների մեջ, երևակայությամբ շարժում ենք պատկերները, դրանք իրոք սկսում են կենդանանալ: Ժամանակին մեր տան պատերից մեկի վրա տղայի ու շան նկարը կարողանում էի շարժել, պատահական նայում էի վրան ու տղան աչքերը թարթում էր, շունը պոչն էր շարժում: Ես վախենում էի էդ նկարից, ամեն անգամ մոտով անցնելուց աչքերս փակում էի, բայց դա էլ չէր օգնում: Երևակայությանս մեջ ստեղծածն ինձ փակ աչքերով էլ էր նկատում: Իսկ հիմա ես կերազեի այդքան իրական շարժումներ հորինելը, կերազեի, որ պատի նկարն ինձ աչքով աներ:

Ես ատում եմ բոլոր տեսակի կենսագրական տվյալներն ու թվերը, բայց եթե չասեմ, որ Կոնստանտին Լուպանովը` նկարների հեղինակը, ծնվել է 1977 թվականին` Կրասնոդարում, գրառումս կիսատ կլինի: Դրա համար ստիպված ասում եմ:

Ինձ դուր է գալիս մարդկային գեղեցկությունը,-ասում է Կոնստանտինը,- յուրաքանչյուրն ունի իր ներքին գեղեցկությունն ու արտիստիզմը: Յուրաքանչյուրը տարածության մեջ յուրօրինակ ու որոշակի դիրքով ու պատկերով է արտահայտվում: Երբ սկսում եմ նկարել, ամենահետաքրքիրն այն է, թե վերջում ինչ է դուրս գալիս դրանից:

Դեմքերի շարժունությունը, կենդանությունը, ստվերները, գույների խաղն ու թափթփվածությունը...չէ, ես մասնագիտական տերմիններին առանձնապես չեմ տիրապետում, կներեք, որ իմ բառերով եմ բացատրում, բայց գույները շատ անփույթ են ու ցրված: Ու դա սիրունացնում է նույնքան անփույթ ու բնական դեմքերը: Իսկ թեմատիկան~~~ Սովորական  ու կենդանի մարդիկ են` լցրած անսովոր կերպարների մեջ ու սովորական միջավայր է` տարօրինակ ու յուրահատուկ քողով պատված: Ու հետո չափից շատ պայծառ են ու աչք ծակող, գրավում են քեզ, կանչում են իրենց մոտ, կոչ են անում միանալ իրենց խաղին ու զվարթությանը: Մենք էլ չենք մերժում իրենց, չէ՞, սուսուփուս միանում ենք, թե չէ մեր երևակայությունը կնեղանա մեզնից ու նույն վայրկյանին նկարների շարժումը կկանգնի:

Մի խոսքով վայելեք, թե չէ որ սկսեմ խոսել, նկարներին հերթ չի հասնի :))))































( Բաժին` , , ) շարունակությունը

10.03.14

0 Մեկնաբանություն

Մեղավորներ չեն լինում


Մեղավորներ չեն լինում
Լինում են կրկնվող բաներ
Ճամփին քեզ դիպչող հին երևույթներ
Եսիմորտեղից հարություն առած դեպքեր
Ովքեր անընդհատ նորերի են փնտրում`
Իրենց կարիքները հոգալու համար
Մատներն իրենց վրա սրբելու համար
Լողանալու
Լվացվելու
Մաքրվելու համար,
Որ հաջորդին կարողանան դուր գալ
Որ մյուսին կարողանան համոզել
Չիմացած բաները:
Մեղավորներ չեն լինում
Լինում են մեղքն իրենց վրա վերցնողներ
Մեղադրողներ
Մեղքի հետ խաղացողներ
Մեղք գործողներ
Մեղքը սիրողներ
Բայց ոչ մեղավորներ:
( Բաժին` , ) շարունակությունը

07.03.14

0 Մեկնաբանություն

Հեռավորություն


Մանկություն: Հիշու՞մ ես, որ միշտ ես էի դարպասապահը: Էն որ ամենաուժեղ նետած գնդակն էլ բռնում էի: Զարմանում էին: Տղաներն ամենաշատը: Մեկ-մեկ նախանձում էին: Ես ձենս կտրում էի: Հիշու՞մ ես, որ ամենաարագ վազողներից էի: Ոնց էի պաս բռնում: Ամեն անգամ գնդակը որսալուց սիրտս վատանում էր: Յուրաքանչյուր աղվամազս փշաքաղվում էր` ամեն մեկը տարբեր ձևով ու վիճակով: Վերևում էի ինձ զգում: Միշտ եմ զգացել վերևում: Հենց քեզնից եմ սովորել վերև բարձրանալը, մանկություն:

Երևի կհիշես, որ հիմնական սնունդս վիրավորանքն էր, կհիշես, թե ինչքան եմ կուլ տվել իրեն, ինչքան շատ եմ ծամել ու լուռ կուլ տվել: Մենք, երկուսով, դու էլ ինձ հետ էիր լուռ ծամում, որ ինձ մենակ չզգամ: Գնահատում եմ դա, մանկություն, գնահատում եմ զոհողություններդ: Իսկ ես սովոր էի արդեն դրան, էլ ինձ համար դեղձի կորիզի նման դառը չէր դա, արդեն սովորական ծամոնի պես էր, կուլ էի տալիս ու անցնում հաջորդին: Ամեն անգամ` սև մազերով ու աչքերով աղջկան մոտ չգաք գոռացողներին ուզում էի մոտ գնալ, ասել, որ ես, հա, ինչքան էլ սև մազերով ու աչքերով աղջիկն եմ, բայց վատը չեմ: Իսկ ես սիրում էի իրենց: Գոռացողներին: Սիրում էի ու վերջ: Ինձ ներքև գցողներին էլ էի սիրում: Ինձ հրողներին էլ էի սիրում:

Մանկություն, ես միշտ մենակ էի: Մենակ էի սիրում, մենակ էի վազում ու հաղթում, մենակ էի պարտվում ու ընկնում, մենակով էլ բարձրանում էի: Առանց ուրիշի օգնության, առանց կողմնակի ձեռքերի: 

Հիշու՞մ ես, սիրահարված էի այն տղային: Իմ պես սև աչքերով ու մազերով: Ինքը գոռացողներից չէր, հետո դարձավ: Հետո բոլորը դարձան: Հետո Ես մնացի տեղումս կանգնած: Ո՞վ է ուզում, որ ինքը խաղա մեզ հետ, թող ձեռք բարձրացնի` գոռաց տղան: Ես սպասում էի: Ես նուրբ էի ու միաժամանակ ուժեղ: Ոչ մի ձեռք: Ոչ ոք չբարձրացրեց ձեռքը: Իսկ ես սիրում էի իրենց: Բոլորին: Չբարձրացած ձեռքերն էլ էի սիրում: Ինձ հետևանց կանգնող ու գնացող ուրվագծերին էլ էի սիրում: 

Աղջիկնե~ր...երբեք ձեզ հետ չեմ թափառել փողոցներով, չեմ խոսել բացականերից, չեմ երազել դուր գալու մասին: Երբեք էլ ձեզ չեմ հասկացել: Ես տղաներինն էի: խմբով իջնում էինք մութ նկուղներ ու առեղծվածներ փնտրում: Ուրվականների մասին էինք երազում, հետևում էինք մարդկանց, ծեծում էինք իրար ու խաղում էինք...ինչ պատահի, որտեղ պատահի: Ես տղաներինն էի, աղջիկներ, ձերը չէի, երբեք չեմ երազել երևալու մասին, երբեք չեմ անհանգստացել թափթված ու չսանրված մազերիս համար, երբեք չեմ վախեցել տանիքներ բարձրանալուց ու այնտեղից ներքև թռնելուց:

Մանկություն, իսկ ես ֆիլմ պետք է նկարեի, իմ սցենարով գրված ֆիլմը` դպրոցի ուրվականների մասին: Իսկ ես ոգևորված էի ու գժված, սիրտս էլի վատ էր, էլի փշաքաղվում էի ու չէի քնում, որովհետև պայմանավորվել էինք բոլորով նկարել այն կողքի բակում: Իսկ ես պատրաստվել էի ու իջել էի դուրս: Իսկ իրենք պետք է գային: 
Պետք էր նկարեինք առաջին կադրը` Ալեքսի ու ֆրեդի մասին պատմող հատվածը: Իսկ նրանք չեկան: Ես մնացի մենակ` ապարատը ձեռքիս: Իսկ իրենք չեկան: Բայց ես էլի սիրում էի: Չեկածներին էլ էի սիրում: Գնացողներին էլ, հետ շրջվողներին էլ:

Բայց ես ունեի նրբություն ու կիրք, ես սիրունիկն էի ու փափուկ, ինձ սիրահարվում էին ու մոռանում, մոտ էին գալիս ու հետ փախչում, հասկանում էին ու մատնում, տեսնում էին ու լռում, ցանկանում էին ու վառվում, իսկ ես գիտեի դա, ես գիտեի դուր գալ ու վառել, ես գիտեի փչացնել ու հաճույք ստանալ, առանց ջանքերի, առանց թափառելու ու ծաղկավոր շորերս ցուցադրելու, առանց կարճ փեշերի ու մերկ ուսերի: 

Իսկ փայտե մարմնով ու երկաթե աչքերով մարդուկն ինձ ասաց` կտեսնենք ով կհաղթի վերջում: Ես մտածեցի ու հասկացա, որ կհաղթեմ: Ինձ պետք չէր տանջվել դրա համար, քրտինք թափել, որովհետև ես սկզբից էլ հաղթել էի: Հենց ամենասկզբից: 

Իսկ գնդակն էլի իմ գրկում է, էլի ես որսացի իրեն, օդից, վերևից, առանց օգնության: 
Գոռացողների ձայնը մի օր կտրվեց այդքան գոռալուց
Մի օր ինձ էլ չգտան
Մի օր փորձեցին մոտ գալ
Չկարողացան
Մի օր սև աչքերով ու մազերով աղջիկը կորավ 
Մի օր տանիքներին ձյուն նստեց 
Իսկ հրողների ձեռքերը թուլացան
Ես մի օր սանրեցի մազերս
Մի օր փոխեցի ֆիլմիս սցենարը
Ու թափանցիկ դարձա

Կարմիր կոճակներով աղջկան էլ խաղացրեք,- մի օր գոռացիք:
Իսկ ես վաղուց էի փոխել կոճակներիս գույնը: 



( Բաժին` , , ) շարունակությունը

05.03.14

1 Մեկնաբանություն

Կհասնի



2045 թ: Յոթգլխանի արև: Ձիու քայլ: Սպասում է: Թանկանոց ժամացույց: Հինգն անց ութսունհինգ: Երեք հատ վառող բան: Կանգնած է: Չի քայլում: Սպասում է: Վեց սեղանատամ: Քոր է գալիս: Ցավոք: Ցուրտ: Առաջին գլխի արևամուտ: Երեք կին: Գեր: Մեծ: Տեսնում է: Չի լսում: Դա ուրիշ բան: Հավանաբար: Չի գալու: Ավաղ: Չշնչել: Կիսատ որոշում: Հինգ աստղանի երկինք: Երրորդ գլխի արևամուտ: Կարմրասև: Հետ նայել: Ում: Չգիտեմ: Ընտրել ինքնուրույն: Պառկած վիճակ: Կարող է շարժվել: Հոգնածություն: Կարմրեց: Գնում է: Չի գնում: Գնում է: Չի գնում: Հետ չնայել: Բարեբախտաբար: Յոթերորդ գլխի արևամուտ: Կռիվ: Հինգն անց վեց: Կտեսնի: Չի տեսնի: Արդեն տեսնում է: Ասֆալտ: Դեպք է: Իսկապես: Ծնկել: Հազվադեպ վերև: Առաջ է նայում: Տասնչորս ոտք: Գնում է: Չի գնում: Գնում է: Հասնում է: Լսում է: Փակ տեղ: Չի անցնելու: Քեզ է թվում: Կանցնի: Համոզված: Չխոսել: Կլինի միջոց: Չի լինի արդյունք: Չի շարժվում: Գնում է: Վազել: Արագ: Դանդաղ: Բարակ: Հաստ: Այո: Կբերեն: Կհասցնեն: Ժամանակն է: Կանաչ լաթեր: Մթնեց: Սիրում են: Նայած: Անցնում է: Ահա: Չփախնել: Ու վերջ: Կստացվի: Գուցե: Ցատկ: Վազք: Ծնկել: Ցատկ: Պառկել: Կստացվի: Առաջ: Երկու հատ թռիչք: Չընկնել: Հասնել: Հասկացողություն: Երկար-բարակ ճառ: Անտեսել: Թաքուն: Կողքանց: Բարևել: Չթողնել: Թողնել: Չթողնել: Թողնել: Երկոտանի ութոտնուկ: Կարող ես որ: Կասկածում ես: Չէ: Խոսում եմ էլի: Չխանգարել: Հասնում է արդեն: Ուշադիր: Կողմնակի աչքեր: Անտեսել: Տեսել: Անտեսել: Տեսել: Բացվում է: Մնաց երկուսը: Ճարպակալած քայլ: Ծանր քայլ: Կողմնակի քայլ: Վեց անց կես: Դարպաս: Մտնում են: Դուրս են գալիս: Կանցնի: Չի անցնի: Երկար ու նեղ: Պատ: Չոր: Թեփոտած: Կհասնի: Չի հասնի: Կհասնի: Չի հասնի: Կհասնի: Չի հասնի:
Չհասավ:

Հ.Գ .Չէ, չէ, վատ չեմ, քերականությունից միակազմ նախադասություններն էինք անցնում: Մտածեցի, մտածեցի, երկար մտածեցի: Ու տենց: Հա: Ազդել է: Շատ: Քիչ: Ուժեղ: Սառը: Վսյո: Էլ չեմ խոսում:
( Բաժին` , , ) շարունակությունը

03.03.14

0 Մեկնաբանություն

Տասնհինգ պակաս


Ու ինչքան մութ է: Մա~մ, լույսերը վառիր: Ո՞նց թե արդեն վառ են, այսինքն լույս է հա՞ սենյակում: Բայց մութ է, ահագին մութ է: Տար դրանք մոտիցս, ասել եմ չէ՞ տանել չեմ կարողանում: Խաղո՞ղ, ձե՞ռ ես առնում: Սուս, չխոսես անկողնու մասին: Ասել եմ, որ այս ժամերին քունս չի տանում: Ես բու եմ: Բու~: Որտե՞ղ են: Ովքե՞ր, ընկերնե՞րս: Հավանաբար յոթերորդ երազն են տեսնում: Բա որո՞նց հետ ես, ախ հա, բուերի: Զվռնում են փողոցով մեկ, ագահությամբ կուլ են տալիս լույսի բացակայությունը: Ըհն, բացակայությանն էլ կարելի է կուլ տալ, անգամ ծամել: Այ էսպես, ոնց որ ընկույզը կծամեիր: Իսկ ես զվռնելու հավես չունեմ, փորս էլ կուշտ է նման զիբիլներ կուլ տալու համար: Էնպես որ կմնամ գետնին նստած, մինչև լույս, մինչև հաջորդ օրվա այս ժամը, հետո հաջորդ տարվա, տարիների... Ստիպված կլինեք գերեզմանս էստեղ կառուցել, այ հենց գորգի այս հատվածում, թախտի կողքին` վերևում ժամացույցը, հետևում գրքերի պահարանը: Կարող եք անգամ ցայտաղբյուր տեղադրել: Այդքան չե՞ք կարող, ֆինանսականը...շատ լավ, բան չկա, առանց դրա էլ յոլա կգնամ: Բայց դեռ ժամանակը չէ: Նստած եմ ու սպասում եմ: Չգիտեմ: Սպասում եմ, որ ինչ-որ արտասովոր բան կպատահի: Ասենք հանկարծ իրոք զգամ, որ լույսերը վառ են ու տեղանքում մութ չէ: Ինչ զարմանալի կլինի, չէ՞: Աչքերս չռած կնայեմ շուրջս ու կփորձեմ ինձ կմճթել` անհաջող երազից արթնանալու համար: Դե վերջացրու: Ոչ մի գնով հետ չեմ գալու: Էսպես լավ է: Ոչ մի տեղ էլ չեմ շարժվի: Կքարանամ տեղումս նստած: Ուզում ես նայե՞մ...ու՞մ...առա՞ջ, կո՞ղք, հե՞տ, ուզում ես հե՞տ նայեմ, ուզում ես աղի արձա՞ն դառնամ...չէ, ես կնախընտրեմ ոսպով փլավը: Ի՞նչ ես խոսում: Ասում եմ չէ, որ չի գալու: Առհասարակ ոչինչ էլ ու ոչ մեկ էլ չի գալու: Գնալուց հետ չեն վերադառնում: Դա նմանվում է արդեն ծամած կերակուրն ատամներից հետ պահանջելուն: Վերջացավ: Հետ գալ չկա: Ոչինչ էլ չկա: Կա միայն նստել ու սպասել Ոչնչի հայտնվելուն: Սպասել շարունակ, շունչը պահած: Ի՞նչ ես կարծում, իսկ եթե այդ ոչինչն իրոք մի օր որոշի վեր կենալ ու գալ: Ո՞նց պիտի ներկայանամ: Տեսքս բանի նման չէ: Մի կարգին զեկույց էլ չեմ պատրաստել, ձայնս էլ խզված է: Ո՞նց պիտի խոսեմ հետը: Հո չենք նստելու միմյանց երեսին նայենք: Հաճոյախոսությու՞ն: Ուզում ես հաճոյանա՞մ ոչնչին: Բարև, Ոչինչ, այսօր տեսքդ ավելի լավն է, քան վերջին հանդիպման օրը: Թեյ կուզե՞ս, իսկ սու՞րճ, հյու՞թ...չէ՞, ոչինչ էլ չե՞ս ուզում...կարող ենք պարել կամ պարաններով խաղալ: Դա՞ էլ չէ: Ոչ մի կերպ չի ստացվի հաճոյանալը: Հետո շատ լավ գիտես, որ նա եկողը չի: Սա իմիջիայլոց ասացի: Շա՞տ եմ խոսում, հա, հետդ համաձայն եմ: Մամ, պատուհանը փակիր, լույս է անում: Չեմ տեսնում, զգում եմ, որ լույս է: Եվ հետո տաք քամի է գալիս: Մրսում եմ: Մեջքս ուղղե՞մ: Դեպի ու՞ր: Հե՞տ: Էլի հետ...Այդ հետը...անունը մի տուր: Կարիք չկա, գորգն էդքան էլ փոշոտ չէ, մի փորձիր համոզել: Չի լինելու: Մնալու եմ էստեղ մինչև հաջորդ ջրհեղեղը: Դրանից հետո էլ տեղս չեմ փոխելու: Մինչև ե՞րբ: Մինչև որ գա...մինչև որ գան....մինչև որ զգամ, որ լույս է: Ասում ես երբեք դուրս չե՞մ գա, եթե սպասեմ լույսի հայտնվելուն: Գուցե գոռամ...անունը կանչեմ: Լույս, կգա՞ս մոտս, մոտեցիր հա՞, բան ունեմ ասելու, չէ, հեռվից չէ, ուզում եմ ականջիդ ասել: Չի գալիս, չլսելու է տալիս: Թանկացնում է իրեն, ոնց որ ոչինչը, ոնց որ մնացածը:

Փոշմանել եմ, մամ:
Դեղնավուն կտորը քաշիր դեմքիցս:

( Բաժին` , , ) շարունակությունը

28.02.14

0 Մեկնաբանություն

Հի~ն...Փոշո~տ



Նստել էի թաց խոտին: Գլուխս դրել էի քարին: Քարը սուր ծայր ուներ: Ցավեցնում էր: Ես դիմանում էի: Միշտ էլ դիմացել եմ: Այս անգամ էլ կարիք չկար նվնվալու:
Ոնց որ միշտ կրիայի քայլերով ինձ մոտեցավ: Գլուխս բարձրացրի: Չէի ուզում երեսը տեսնել:
- Մի խոսքով եկա: Բայց վերջին անգամն է: Գիտե՞ս ինչ է նշանակում վերջին:
Ձայն չհանեցի: Հետո վրա տվեցի.
- Մի կողմ քաշվիր, Բլրիս տեսարանը փակում ես
- Շատ ես նայել իրեն: Հիմա իմ հերթն է:
Վանի աչքերը համարյա թե մոխրագույն էին: Մոռացել էի գույնը: Չեմ էլ հիշում ինչ գույն ունեին նախորդ անգամ, բայց այս անգամ մոխրագույն ցանկացա: Այդ անգամ էլ էի նույն խոտերին նստել:  Վանն էլ ուրախ էր: Ու մենակ չէի: Հինգն էլ կողքիս էին:
- Կնայե՞ս աչքերիս մեջ,- հոգոց հանեց:
- Մի կողմ քաշվիր: Գնա
Ես չէի ուզում, որ գնար: Ձևի համար ասացի:
Նստեց կողքիս:
- Թաց է, կմրսես- անհանգստացա
- Բան չկա: Իբր անհագստանում ես
Ձեռքս բռնեց: Ինչ է, մտածում է նորից կհավատա՞մ:
- Ու՞ր գնացիք: Ձեզ պետք է՞ր գնալը, Վան, ես լավը չէի՞ , ինչի՞ գնացիք, ու՞մ մոտ եք հիմա, ես ձեզ հերիք չէի՞ , ու՞ր ինձ թողեցիք, Վան.
Ներքև իջեցրեց աչքերը: Դե...պատասխան չուներ:
- Դու մեզ հետևում թողեցիր
- Դուք հետ ընկաք, -համարյա շշուկով ասացի
- Տարբերություն չկա
- Ես ձեզ էլ պետք չէի
- Ո՞վ ասաց
- Ոչ ոք: Կռահեցի
Ժպտաց: Ուզում էի գիրկն ընկնել: Ամբողջ երեսը համբուրել ու բաց չթողնել: Չարեցի:
- Վան..
- Մի սկսիր
- Սկսողը դու էիր
- Դու էլ չշարունակեիր
- Իսկ դու ավարտին չհասցնեիր:
- Երկա՞ր ենք մեղադրելու իրար
- Մյուսնե՞րն ուր են, Վան, մենակ ես եկել
- Չցանկացան գալ
- Ցավում է, Վան, չգիտեմ, ինչ որ տեղս ցավում է, կօգնե՞ս: Ու՞ր են մյուսները: Իրե՞նք էլ հետ մնացին: Ի՞նչ կար հետևում այդքան կարևոր
- Իսկ առջևու՞մ ինչ կար: Գլուխդ տնկած առաջ էիր գնում, չէիր էլ կռահում, որ արագությունդ չունենք, որ մեր ոտքերը հոգնել են հետևիցդ վազելուց
Բլուրը կամաց-կամաց անհետանում էր տեսադաշտից: Արևն էր դուրս գալիս: Ես սկսեցի մրսել: Վանից ցուրտ էր փչում դեմքիս: Ժամանակին ես սովոր էի իրենցից փչող սառնությանը: Հետ էի վարժվել: Կծկվեցի: Ուզում էի իրեն ոտքերիս տակ գցել: Չարեցի: Երբեք էլ չարեցի: Անողներն իրենք էին:
Սպիտակ մատներ ուներ: Սպիտակ ու երկար: Պինդ սեղմեցի ձեռքերիս մեջ: Ժամանակին դրանք հաճախ էին շոյում մազերս: Իսկ ես սեղմում էի ատամներով ու համբուրում: Դրանք: Այդ հինգի մատներն էլ: Այդ գնացողների:
Վանն ինձ էր նայում: Հա, ի՞նչ է ուզում, ստացել է իր հասանելիքը: Ու՞ր է եկել: Ի՞նչ իրավունքով: Ի՞նչ է ուզում Բլրիցս: Ինչու՞ չգնահատեց ժամանակին իրեն վստահած դարպասները: Ինչու՞ չգնահատեց իր առաջ միշտ բաց դռները: Ինչու՞ չգնահատեցին: Ինչի՞ է եկել ու խնդրում դուռը բացել: Չէ: Վան: Դուռը փակ է: Բլրակն էլ ձերը չէ: Էլ բան չունեք այստեղ անելու, Վան... գրողի տարած հինգ հոգի: Հետ մնացողներ, անշարժներ..
- Վան...
- Ի՞նչ
- Չեմ բացելու: Դրսում սպասիր
- Ցուրտ է
- Քեզնից է ցուրտը, Վան, իմ Վան, ասա, դուրդ եկա՞վ ձեր արածը
- Այդպես մի ասա, ես ինձ վատ եմ զգում
- Ես էլ ինձ: Արդեն երկար ժամանակ է վատ եմ, հիվանդ ու հոգնած, ասա, ու՞ր գնացիք, որտե՞ղ եք հիմա,  ես լավը չէ՞ի , Վան
- Դու չհասկացար: Երբեք էլ չէիր հասկանում
- Անհասկացող եմ: Վանն...
- Հա՞
- Ես ձեզ սիրում էի: Ամենաշատը քեզ: Ինձնից շատ ձեզ սիրող չկար:  Պետք է՞ր որ գնալը: Անշնորհակալ բան էր, գիտեմ:
Երկար ձեռքերով փաթաթվեց ինձ: Սկսեց համբուրել:
- Թող, Վան
Դա նշանակում էր` շարունակիր, խնդրում եմ
Հետո մի կերպ դուրս պոկվեցի գրկից: Սկսեցի քայլել: Հիմա էլ ինքը նստեց խոտին: Էլ թաց չէր: Ծիծաղս գալիս էր: Ժամանակին իրարից չէինք կշտանում, մենք` վեցով:
- Վանյոկ, լսիր, պատկերացրու տեղերով փոխվենք: Ես դուրս գամ, քեզ էլ կողպեմ Բլրում: Կուզե՞ս
- Չէ, պետք չի, հերիք է ստիպողաբար մեզ այստեղ պահելը
- Ծիծաղելու բան է ցավը, Վան, նայես վրան ու ծիծաղես, ի՞նչ կասես
- Ես չէի ուզում
- Հա...
- Ոչ մեկս չէինք ուզում քեզ թողնել
- Իհարկե
- Գնացողը դու էիր, հասկանու՞մ ես
- Չէ
- Դու մեզ թողեցիր...դու ընտրեցիր Բլրում մենակ ապրելը, դու մեզ դուրս հանեցիր այդտեղից, մենք մեր տեղում ենք, շարժվողը դու ես, գնացողն էլ ես դու: Կպատկերացնեի՞ր հեչ:
- Ում մտքով կանցներ
Բլրում արև հազվադեպ էր պատահում, միայն, երբ բոլորս միասին էինք, իսկ դա հազվադեպ էր: Քաշեցի Վանի խուճուճները: Կարոտել էի: Բոլորին էի կարոտել: Մատներս անցան մազերի միջով: Երկնքում կարմիր թռչուններն էին ծվծվում: Ժամն էր արդեն: Դրանցից  ամենակարմիրն ընկավ Բլրի սառը ու թաց գետնին: Վանը մոտեցավ ու ձեռքերի մեջ առավ: 
- Հիշու՞մ ես: Քո սեփականն է
Լուռ երկու անգամ շոյեց թռչնին
- Դրանք ձերն էին: Ու այստեղ գտնվող ամեն բան ձեզ էլ էր պատկանում: Ու՞ր գնացիք: Անշնորհակալ բան էր, գիտեմ
- Ու տարօրինակ
- Հա: Վեցկողմանի սեր էր, վեցհոգանի:
- Գժություն էր
- Ինչքան ենք կռվել
- Միշտ դու էիր մեղավոր: Մեզ վրա էիր գցում: Հիմա էլ էս այդպես:
- Արդարանում ես էլի
- Գիտես, որ ճիշտ եմ
Էլ կարևոր չէր: Էլ ոչինչ կարևոր չէր: Էլ հետս չէին: Ինչ կարևոր էր, ով էր գնացողը: Էլ միասին չէինք: Էլ իմ հինգը չէին: Ուրիշինն էին: Վանի ճաքճքած ու վարդագույն շրթունքներն իմը չէին, երկար ու բարակ մատներն էլ սեփականությունս չէին, ոչ էլ  խուճուճների վրա իրավունքներ ունեի:
Արգելված էր: Չէր կարելի: Իսկ ես խելագարվում էի: Ես սիրում էի իրենց: Առանց սահմանի ու չափի: Առանց դադարի: Իմն էին: Հինգն էլ: Վանն` ամենաշատը: Գնացին: Կամ մնացին, հետս չեկան: Տարբերություն չկա:
Երկերեսանի լուսինը երևաց մուգ երկնքում: Վանի ուրվագիծը պարզ տեսնում էի: Աչքերս փակ կարող էի ճանաչել իրենց,  քիթս փակ կարող էի զգալ իրենց հոտը, առանց ականջների էլ կարող էի լսել, որ կանչում են:
- Գնում եք գնացեք
- Վաղուց էինք գնացել, նո՞ր նկատեցիր
- Պետքս չեք: Մենակ էլ կարող եմ
- Չես կարող
- Մի կողմ քաշվիր
- Ամեն ինչ պետք է փչացնես վերջին րոպեներին
- Վերջի՞ն...վերջը վաղուց էր եկել: Չարժի խոսել: Ընդհանրապես
Վերջին բանն եք, որոնց կսիրեմ այդ տեսակ հիվանդագին: Միակն եք, որ երբեք ամբողջությամբ չեմ կարողանա բացատրել, թե ինչու..
Գնում եք գնացեք
Վանը դանդաղ շնչում էր: Ամեն ինչ կտայի նորից այդ շունչը զգալու համար, նորից Բլրում միասին լինելու համար, ինչ ասեի, որ չէի տա` դրանց նորից տեսնելու համար...այդ..գնացողների: Այդ գրողի տարած սիրելիներիս համար:
- Վան...
- Չսկսես: Պիտի գնամ: Հնարավոր չէ:
- Իրենց տեսնելու՞ ես
- Ավելորդ բան է..դու լավ գիտես
- Կասես որ ես իրենց ..
- Պետք չի, դու լավ գիտես
- Կգրկես..
-  Չէ
- Անանուն, չեն իմանա ում կողմից է, կհամբուրես պինդ
- Չեմ կարող
Տեսա` ոնց է գնում..դանդաղ, անձայն շնչելով:  Բանի տեղ չդրեցի: Ուզում էի ոտքերն ընկնել: Աղաչել, որ մնա: Պետք չէր: Ձայնս կտրեցի: Մի վերջին համբույր էլ չտվեց անիծյալը: Ոչ ոք էլ չտվեց: Պետքս էլ չէր: Բոլորն էլ գնացին` հերթով, առանց ցտեսության, առանց գրկելու ու լաց լինելու: Հինգն էլ:
- Ապակու կտոր: Չոր ու սառը,-գոռացի
Լսեց: Հետ չնայեց:
Իզուր էր:
Հենց սկզբից էլ պետք չէր:
Ցավոտ ու ծակող բան էր
Տարօրինակ ու աննշան
Անհանգիստ ու վիրավորող
Ծնկի բերող ու թուլացնող
Իզուր էր
Բլուրս էլի մոխրագույն դարձավ: Մենակության գույնն էր: Ծառի վրա ագռավը կռկռաց: Սա էլ լքվածությունն էր: Խոտն էլի թաց էր, իսկ շուրջս` մառախուղ: Ձեռքերիս մեջ բանալին էի: Սառն ու ժանգոտված բանալին: Մի կողմ նետեցի: Լուռ տեղավորվեցի ծառի տակ: Ինչ-որ մի բան ավել էր ու չափազանցված, ինչ որ մի բան չափից դուրս շատ էր: Չհասցրեցինք իրար մեջ կիսել: Ինչ որ բան պետք էր պակաս անել:
Աչքերս փակվում էին:
Ագռավը կտրեց ձայնը: Երևի հասկացավ, որ կարիքը չունեի:
Բանալին խոտերի մեջ էր
Մի բան հաստատ է` գնացողը ես էի:
( Բաժին` , , , , ) շարունակությունը

24.02.14

0 Մեկնաբանություն

Թաղում


Երբևէ թաղե՞լ եք ինչ-որ մեկին: Ուղղակի փոս եք փորում, այդ ինչ որ մեկին նետում եք մեջն ու ծածկում հողով: Բավականին հեշտ է: Լավ, իսկ փորձե՞լ եք ինքներդ ձեզ թաղել, առանց որևէ մեկի օգնության: Պատկերացրեք` սա ավելի հեշտ է:
Ես ձեզ կսովորեցնեմ, թե ոնց թաղել Դեպրեսիային: Հա, ինքն էլ է մտնում շնչողների մեջ, ինքն էլ մեզ պես հաց է ուտում, քայլում է կամ ծխում: Ու ինքն էլ չի սիրում, երբ իրեն նետում են փոսն ու հողով ծածկում: Բայց դե իրեն հարցնողն ով է, ինչի ինքը հացնու՞մ է մեզնից թույլտվություն` հայտնվելուց առաջ, երբևէ զանգում, նախապես զգուշացնու՞մ է` գալուց առաջ, կամ գոնե քաղաքավարությունից դրդված ոտքերը մաքրու՞մ է` մտնելուց առաջ: Ու ոչ էլ ձեռքերն է լվանում` նախքան մեզ դիպչելը, էնպես որ ոչ մի խղճահարություն կամ ներողամտության զգացողություն:
Վերցնում ենք Դեպրեսիային մեր ձեռքերի մեջ, դե ինքն էդքան էլ ծանր չէ, հանգիստ եղեք, հետո գլխիվայր շուռ ենք տալիս: Սպասում ենք մինչև գրպաններում ու այլ գաղտնի տեղերում պահված զիբիլները կթափվեն: Հետո իջեցնում ենք իրեն` ահագին թեթևացել է քաշը:
Հաջորդը գալիս է մազերի հերթը: Դա շատ անհատական բան է: Օրինակ իմ Դեպրեսիան երկար ու սև մազեր ունի, մեկ ուրիշինը գուցե անմազ է ու գունավոր: Երկար ու սև մազ ունեցողներին առնում ենք մեր գիրկը, նայում ենք երեսին, ժպտում ենք, Դեպրոյին թվում է` իրեն ենք սիրահետում: Սկսում է իրեն լավ զգալ, ձևեր է թափում, ծռմռվում է, մազերն է ուղղում: Ու հենց այդ պահին պոկում ենք առաջին մազը: Դեպրեսիան ծվվոցի պես ձայն է հանում: Դժգոհ դեմքով նայում է: Առանց խնայելու մյուսն ենք պոկում: Ուզում է ձեռքից ազատվել: Ծնկներով սեղմում ենք ու չենք թողնում, որ շարժվի: Հերթով պոկում ենք մազերը` յուրաքանչյուրին անհատական վերաբերմունք ցույց տալով: Հանգիստ կարող եք քաշել, շատ բարակ ու հեշտ պոկվող մազեր ունեն իրենք: Հիմա Դեպրեսիան ընկճված է: Մազերն իրեն մեծ ուժ էին տալիս` ուրիշներին ճնշելու գործում:
Մեկ-զրո, հօգուտ մեզ: Գումարած թեթևացած քաշը:
Դեպրոյի ամենասիրուն մասերից մեկը քիթիկն է: Էնպիսի մի քիթ է, ոչ մի տեղ չեք պատահել` ամեն տեղ մտնող, ամեն ինչին կպնող, ոչ մի անցք բաց չթողնող: Մի խոսքով քիթը համաչափ կարկինի օգնությամբ գծում ենք, հետո սուր մկրատով կտրում ենք գծած մասը, մնացածը հանձնում ենք քերիչին: Ինքն իր գործը սուսուփուս անում է: Մինչ այդ հանգստանում ենք, նախքան հաջորդ քայլին անցնելը: Ի դեպ քիթիկի կտրած մասը կարելի է օգտագործել որպես դեկորացիա: Նայեք ձեր հարմարությանը:
Ականջները սառեցնում ենք հատուկ նյութով ու ձեռքերով փշրում ենք:
Աչքերի հարցով դիմում ենք սխտորճզմիչին:
Մեր Դեպրեսիան սկսում է նվնվալ: Յաաա, աչքներս լույս: Դեպրո, նվնվում ե՞ս, ցավում է հա՞ , փաստորեն էդպիսի բան կա, փաստորեն ցավն իրոք գոյություն ունի, լեգենդ չի, միֆ չի, Դեպր, դիմացիր, դու ուժեղ տղա ես, քիչ մնաց:
Ոսկորներով զարդարում ենք կահույքը:
Մատները նվիրում ենք մատնահավաքին կամ որևէ դաշնակահարի:
Եղունգները պահում ենք 《սուր բաներ》անունով դարակում: Մի օր պետք կգան:
Լեզուն այլուրոտում ենք ու գրտնակում:
Դեպրեսիան դատարկվում է: Իրենից խլում ենք թարթիչները` 《մանր-մունր բաներ》տուփում պահելու համար:
Ոտքերն ու ձեռքերը տեղադրում ենք 《տարբեի վերջույթներ》պահարանում:
Մնացած կտորները մանրացնում ենք` հավասարաչափ ու սուր դանակով:
Վառում ենք:
Լցնում ենք պարկը:
Գնում ենք անտառ:
Փոս ենք փորում:
Նստում ենք փոսի կողքին:
Պարկը նետում ենք փոսը:
Հողով ծածկում ենք:
Մի րոպե ծիծաղով ու խինդով հարգում ենք հիշատակը:
Դեպրին խաղաղություն ենք մաղթում:
Դեպրը համաձայնում է մեզ հետ:
Նայում է մեզ:
Ժպտում է:
Էլ Դեպր չի:
Մոխիր է:


Էլ Դեպր չի:
Ինքն էլ Դեպր չի:
Մոխիր է: Անվնաս ու բարի Մոխիր:
Գրկում ենք մոխրին:
Ու սիրում ենք իրեն:


Անտառում լսվում է մեր աննոռմալ ծիծաղը:
( Բաժին` , , ) շարունակությունը

23.02.14

0 Մեկնաբանություն

Երազանքի ռեքվիեմ


Կարճ եմ գրելու:
Եվս մեկ անգամ համոզվեցի, որ անունով հայտնի գրքերն ու ֆիլմերը շատ հաճախ, եթե ոչ միշտ, իրենց չեն արդարացնում: 
Չորս կախվածություն ունեցող մարդիկ, չորս երազանք, չորս ցանկություն ու չորս հատ դրամա` յուրաքանչյուրն իր տեսակով ու ձևով: Ցավոք սրտի ֆիլմում երազանք բառը շատ բառացի է հասկացվել` թմրանյութ, փող կամ հարստություն: Մեկն անգիտակցորեն, մյուսը լավ էլ գիտակցելով: Չորս հերոսներն էլ իրար հետ կապված էին, չկար ոչ մի առանձնացնող թել, բաժանող գիծ, որ տարբերեինք մեկի երազանքը մյուսի երազանքից, որովհետև էդ ամեն ինչը տեղի էր ունենում զգայականի սահմաններում: Ընդհանրապես միտք չկար: Ու իմաստ չկար: Թմրամոլի պայքար` ոչ թե ազատվելու, այլ թմրանյութ ձեռք բերելու նպատակով...էստեղ տեսնու՞մ եք շարունակություն, փոփոխություն կամ ընթացք: Ես չեմ տեսնում: Ցնորված կնոջ երազանք` հեռուստահաղորդման մեջ հայտնվելու համար: Ցույց կտա՞ք ինձ միտքը: Որ լինի,  ցույց կտաք:
Աղջիկը...Կանգնած ու մեռած կերպար էր, որին րոպեն մեկ ուզում էի պատերով տալ: Ոչ մի աճ ու զարգացում տեղի չունեցավ իր մոտ: Հենց սկզբից նույնն էր: Պայքար 《կայֆի》համար: Ու անընդհատ: Առանց դադարի: Առանց ուրիշ բան ցանկանալու: Ոչ մի տեղ չերևաց իր ու տղայի սերը: Իրար րոպեն մեկ լպստելը հաշիվ չի: Ոչ մի տեղ չերևաց իրար օգնելն ու իրար կողքի լինելով` մարդ զգալը: Ամեն գնով իրենց համար թմրանյութեր ճարելը հաշիվ չի:
Տղան...Համեմատած աղջկա` մեջը թեթևակի կյանքի նշույլ կար, թեթևակի իմաստ, ավելի հասկացվող տեսակ էր: Տղային քիչ էին անդրադարձել ֆիլմում, իր երազանքն ավելի փակ էր, բայց ուժեղ էր:
Սևամորթը...կներեք անուններով չեմ դիմում, որովհետև չեն տպավորվել: Ինքն էլ մի բարի պտուղը չէր, էլի անհասկանալի, կակազող:
Կինը` տղայի մայրը...ամենադրամատիկ կերպարն էր: Ու ֆիլմում իր մասերն ամենաազդեցիկն էին: Հետաքրքիր երազանքի տեսակ էր` կիսացնորական, կիսաերջանիկ: Միայն իր ավարտն ինձ հուզեց` չէի ուզի, որ էդպես լիներ, որովհետև սիրեցի հենց սկզբից:
Ասում եք երազանք ու երազանքին հասնելու միջոց: Տեսել ե՞ք Չիզքեյկը: Անպայման կնայեք: Իհարկե իրեն մի ամբողջ գրառում կնվիրեմ, բայց էստեղ մի փոքր համեմատական անցկացնեմ: Էդ ֆիլմում էլ է նպատակ ու դրան հասնելու պարզ ու որոշակի միջոցներ, բայց միջոցներն ու գործողությունները չափազանց կոնկրետ են ու մտածված: Ամբողջ ֆիլմը մտածելու բան է: Բա ես Չիզկեյկի երազանքը կփոխեմ էս մեկի հե՞տ: Երբեք:
Ընտիր էր որպես ֆիլմ` տեսողականի համար: Գործողությունները, շարժումը, դերասանների խաղը, ռիթմը, պատկերները, ձայները: Գժվելու էին: Շունչս պահած նայում էի` ոչ մի գիծ ու կետ բաց չթողնելու համար: Լարված էր ու նյարդերդ տակնուվրա անող: Էլի եմ ասում` զգայականի վրա էր հիմնված` շունչդ պահած նայես, կուլ տաս ֆիլմն ու տեսարանները, հետո վերջում զռաս ու անցնես առաջ: Ոչմիբան չմնա, ոչինչ չսովորես, ոչինչ չհիշես ու կարևորը` հանկարծ ՉՄՏԱԾԵՍ:
Ֆիլմում գեղեցիկ ինչ որ բան կար, բայց դա էլ կոնկրետ չէր, շատ աղոտ էր: Դուրս եկավ ռեժիսորի չեզոք վերաբերմունքը ամբողջ ընթացքում: Դե ու մեկ էլ ամենաստացված մասը` երաժշտությունը:
Ասում են գիրք էլ կա հա՞: Բայց ինձ ոչ ոք ու ոչ մի բան էլ չեն ստիպի դա կարդալ ու, առավել ևս, ֆիլմը նորից նայել:
( Բաժին` , , , ) շարունակությունը

բարեկամ ուրվականներ :)

համեցեք իմ բանտախուց

բա՞ն եք փնտրում. անկողնու տակ նայեք

մերոնցից

մերոնցից
И снова звук металла меня с ума сводит...

սև արկղեր