19/03/2017

Vivienne Mort


<<Դժվարությամբ եմ կիսվում>> շարքից. 
ամեն դեպքում կիսվում եմ ուկրաինական քաղցր ու էպիկ երաժշտությամբ: Տեսեք ալբոմների քավըրներն ինչ սիրուն են, այ կրկնակի սիրուն ա Դանիելա Զայուշկինայի ձայնը ու մի քառակի անգամ էլ՝ երգերի բովանդակությունը: 


25/01/2017

***

Երեկ իմացա, որ Էլն է մահացել: Քույրն էր զանգահարել, էն բորբոսնած ձայնովը, որ տարիներ առաջ ինձ մեղադրում էր Էլի հիվանդության մեջ: Եթե գլխավոր պատճառն էլ չես, ուրեմն հաստատ մասնակցություն ես ունեցել՝ ասում էր: Էդ ժամանակ չէի հասկանում, թե ինչն է սարսափելի քրոջ ձայնում, քաղցր ու փտած ձայն էր, ասենք մի քանի ամսով ժամկետն անց քաղցրավենիքի պես: Բայց երեկ գտա ճիշտ բառը՝ բորբոս: Հեռախոսը հենց վերցրի, վրա տվեց անմիջապես՝ տխուր լուր է, թե չէ, համենայն դեպս հաստատ անբարենպաստ քեզ ու թվացյալ խղճիդ համար, Էլը մեռավ էսօր, շունչը փչեց աչքիս առաջ: Չգաս թաղմանը, երեսդ չտեսնեմ էնտեղ: Կասկածում էի, բայց հիմա վստահ եմ, որ անգիր արած տեքստ էր: Անբարենպաստ, թվացյալ խիղճ: Էդ քոլեջը կիսատ թողած, երկու անգամ աբորտ արած մսակտորին որտեղից նման բառապաշար: Տվել է մեկին, որ գրի: Էլը չկա, իսկ ես իր քրոջ մասին եմ մտածում, էն էլ ինչ նողկալի բաներ: Բայց հիմա էլ հո չե՞մ սգալու, սև հագնեմ, ռեքվիեմ միացնեմ լսելու: Էլը երբ կա՞ր որ, հիմա էլ մեռել է: Ե՞րբ մեռած չէր: Ուղղակի հիմա պաշտոնապես էլ չկա, տեսականորեն: Այսինքն հաշվից դուրս է, գնաց-միացավ ներքևներին: Վերջ, էլ իր մասին ներկա ժամանակով չեն խոսելու, կասեն՝ էր, արեց, անում էր, անելիս էր, երբ էսպես-էնպես: Ներկան կսահմանափակվի Էլը չկա-ով: Էլը մեռած է կամ Էլը հիմա ներքևում մի տեղ է, Էլը հողում է կամ Էլը հողն ինքն է արդեն:
Ինչի՞ չեմ կարողանում հարկ եղածի չափ տառապել, մազերս պոկել չեմ ուզում, գլուխս պատին հարվածել՝ առավել ևս: Չեմ ուզում եղունգներով ճանկռել ձեռքերս, չեմ ուզում, բայց պիտի ուզեի ախր, պարտավոր եմ ուզել: Մի քանի տարի առաջ Էլի մի քիչ կոպիտ խոսքից արդեն ուզում էի ճանկռել դեմքս, իսկ հիմա Էլը չկա, ու ես ինձ վնասել չեմ ուզում: Չեմ էլ վնասելու: Հիմա կիջնեմ զբոսնելու, Նևռոզին էլ հետս կիջեցնեմ: Էդ կասկածելի անվանումով արարածը հարևանիցս է մնացել: Ո՞նց եկավ էդ աշուն, խնդրեց մի քանի օր հետևեմ կենդանուն, ասեց՝ Նևռոզիկին, վատացա, որ լսեցի անունը: Գիտեի, որ տարօրինակն է, շատ էին խոսում իր մասին, բայց Նևռո՞զ, էն էլ էդ անմեղ փափկամազիկի՞ն: Մի խոսքով մի տարի է՝ հարևանս չկա: Իսկ Նևռոզը հետս է, դե կապվեցի, գիտեք էլի: Հիմա որ գա, կասեմ՝ սատկել է կամ էլ կասեմ՝ սա իր ձագն է, պատուհանը բաց էր, թռավ ծառի վրա մայրիկը ու կորավ:
Բայց ախր Էլն է մեռել, շունչը փչել՝ կասեր էն բորբոսաձայնը: Գոնե լաց լինեմ մի քիչ, թեկուզ ուրիշ պատրվակով, գոնե մի օր աչքերս պիտի թաց լինեն, ախր Էլը..


16/01/2017

Պեդրո Ալմոդովար


Անցած շաբաթը Պեդրո Ալմոդովարի տրամադրության տակ էր: Իսպանացի ռեժիսորի սեռական կողմնորոշման մասին ամենավերջում եմ իմացել՝ իր մասին մանրամասն կարդալուց հետո, բայց ֆիլմերը դիտելու ընթացքում ենթադրում էի:
Ալմոդովարը (ով ասել ա՝ ոնց ուզում եք ազգանունս կարդացեք) կանանց սիրահար է (չնայած իր սեռական կողմնորոշմանը): Կինն իր համար ոգեշնչման աղբյուր է, գլխավոր ու հիմնական թեմա, իր ֆիլմերը կանանցով են լցված, տղամարդիկ իր ֆիլմերում ֆոնային դեր են կատարում, մեկ-մեկ լրացնում են կանանց կամ ուղղակի հերթական դետալ են: Ալմոդովարը լավ վերջաբանների սիրահար է, նույնիսկ գլխավոր հերոսների մահվան պարագայում ֆիլմը հեփի էնդ է նշում: Ալմոդովարի հերոսները, ովքեր դժվար կացության մեջ են, ում հետ դժբախտություններ են պատահել, չափազանց շուտ են վերականգնվում ու հաղթահարում դժվարությունը, ու էդ ամենը գիտե՞ք ինչի շնորհիվ՝ Կոմֆորտ զոնայի. հանգամանքների բերումով դժբախտ կանայք այլ կանանց հետ միասին (ծանոթ-անծանոթ՝ կապ չունի) կոմֆորտ զոնա են ստեղծում, որտեղ տղամարդիկ տեղ չունեն, իրենք իրենց մխիթարում են, միասին ուտում են, ծիծաղում են ու իրար երջանկացնում:
Ալմոդովարի ֆիլմերում ամեն ինչը կանացի էությանն է ձգտում, նույնիսկ տղամարդիկ ձգտում են կանանց նմանվել, էլ չասեմ իր ֆիլմերում տրանսվեստիտների խտության չափը:

12/01/2017

Տարօրինակ սերունդ

Գրառում ենք անում ու գրառման կեսի վրա գիծ ենք քաշում
փոքրատառ ենք գրում: նույնիսկ վերջակետից հետո
Խուսափում ենք աղմկոտ տեղերից
Կոմեդիաներ չենք սիրում
Քանզի դեպրեսիվ արվեստի կողմնակիցներն ենք
Խոցելի մարդկանց սիրում ենք պաշտպանել
Փոխարենը ամենավատը մեզ ենք պաշտպանել կարողանում
Սուիցիդ, քաղցր սուիցիդ
Մի բաժին շոկոլադի օգնությամբ տրամադրություններս բարձրացնող նիհիլիստներ ենք
Ցածր ինքնագնահատական ունենք
Բայց թաքուն ամբիցիոզ էլ ենք
Նեֆորմալ կրթություն, առա՜ջ
Էվթանազիա, առա՜ջ
Գրքերի, նկարների, ֆիլմերի ամենաթույն վերլուծաբաններս
Բայց մենք նաև խոցելի պուպուշներ ենք, սիրե՛ք մեզ 
Էլ գոյություն չունեն սենտիմենտալ ու ռոմանտիկ բառերը, դրանց փոխարեն՝ ղզիկ, ղզիկություն, ղզիկոտ, ղզիկանալ
Վախենում ենք 5 հոգուց ավել մարդկանցով լցված տարածք դուրս գալ, փոխարենը մեր բլոգներում ենք մենախոսում
Աննկարագրելի կիրք ենք զգում մեր սիրած գրողների, դերասանների ու ռեժիսորների հանդեպ: Նույնիսկ՝ մեռածների
Կատվապաշտներ ենք
Մեզ հեռու տարեք լացող, գոռացող երեխեքի մոտից 
Անկայուն
Լիքը հնարավորություններ ունեցող
Վերականգնվելու, դժվարությունները հաղթահարելու բոլոր տարբերակները գրպաններումս դրած
Բայց մեկ ա՝
Եթե ինքնասպանություն չէ, ուրեմն գոնե ինքնակործանում, ինքնաքայքայում, լավ գոնե մի հատ փոքր ու չարագուշակ անե՞ծք էլ չուղարկենք մեր կողմը
Ու ամեն ինչի հետ մեկտեղ՝ մենք նաև ծեր ենք, շատ-շատ ծեր: Համարյա մեռած: Հեսա-հեսա ու հոգեվարքի ժամն էլ կխփի:

Մի անգամ առաջարկել էի՝ մեր էս անհույս, դեպրեսիվ, լացկան ու սուիցիդալ սերնդին մեկը երկու մատով բռնի, գցի հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսն ու դուռը վրաներս շխկացնի: Նոր իմանանք

Ու վախենամ դրանից հետո էլ չիմանանք:

11/01/2017

Երազապատում. սրտխառնոց

- Երազումս Սարտրն էր եկել
 - Էլի՞ դա, հիմա՞ ինչ էր անում
- Չգիտեմ ոնց էր հայտնվել ինձ մոտ: Ինձ ասեցին՝ Սարտրն է եկել, վազեցի մոտը: Կոլոտ, ակնոցավոր մարդ էր, ոնց որ տաքություն ունենար կամ ուղղակի ինքն էր տաք
- Սարտրն ու տաքը, է՞լ ինչ անհամատեղելի բան ես տեսել, շարունակիր
- Անգլերեն էի խոսում հետը, ասեցի, որ իր Ճանճերն ու Սրտխառնոցն եմ սիրում: Ճանճերի մասին խոսելիս քմծիծաղ տվեց, ինձ թվաց չի սիրում իր էդ գործը: Կարծեմ հարցրեց՝ դրա ի՞նչն ես հավանել, ես էլ ասեցի՝ մեռելներին, փտումը, բացի էդ մութ գործեր եմ սիրում: Հետո անցանք Սրտխառնոցին: Մի քիչ ժպտաց, ոնց հասկացա՝ իր սիրածն է: Չափազանցված ասեցի գժվում եմ կտրուկ վերջաբանի ու Ռոկանտենի անսպասելի որոշման համար: Էդ ընթացքն է, որ քեզ բերում-հասցնում է էն համոզմունքին, որ.. գրել: Ուղղակի պիտի գրել, գիրք գրել, որ գրել ու վերջ: Այ սենց լուրջ տոնով խոսում էի հետը ու իրեն իր գրածն էի բացատրում: Անընդհատ հարցեր տալ էի ուզում, բայց ժամանակ չկար: Շտապում էր: Ուզում էի Հեսսեից հարցնել
- Հեսսեի՞ց ինչի պիտի տեղյակ լիներ
- Կիմանար էլի մի բան, ուղղակի ուզում էի հարցնել՝ սիրում ե՞ս իրեն, թե նյարդերիդ վրա ազդում է
- Ոնց որ քո նյարդերի վրա է ազդում
- Չէ հա, հո չասեցիր: Նոր մի բան մտքովս անցավ՝ ուզում էի, որ Սարտրը խանդի: Հենց էդ է: Գտա: Դրա համար Հեսսեի թեման էր գլխումս պտտվում:
- Հետո՞ բա
- Հետո գնալուց գրկեցի
- Ուրիշ բան թե չէ կարայիր անել
- Եսիմ, կարայի ստորագրություն խնդրել կամ խնդրեի հետս նկարվեր: Չէ, ես գրկեցի: Ու գիտե՞ս ինչ արեց
- Ապտա՞կ
- Գիժ ե՞ս: Չէ, թևս կծեց: Էնքան ուժեղ, որ քիչ էր մնում զարթնեի: 
- Ու հետո սրտխառնո՞ց
- Ըհն, հավես Սրտխառնոց

31/12/2016

Տարվա ամփոփում (2016)


Սրա ժամանակն էլ եկավ: Ու ոնց որ միշտ՝ վերջին պահին, արագ-արագ պիտի տարիս խցկեմ մի գրառման մեջ: Որ էսպես մտածում եմ, թե ոնց կվերնագրեի 2016-ը, երկու բառ է անցնում մտքովս՝ հաջողակ ու ստաբիլ:
Հա, հաստատ՝ հաջողակ ու ստաբիլ 2016
Մինչդեռ՝ թաց ու անհույս 2015
Միստիկ 2014 և այլն: Տարին վերնագրելը հավես բան է:

Ինձ դուր եկավ էն, որ 2016-ը իմ պլանավորածի պես ստացվեց, 2016-ի տրամադրությունս՝ կայուն, օրերս՝ վազքի մեջ, կյանքս՝ անզգացմունք ու միշտ <<վռազ>>: Շատ եմ սիրում իմ անվերջանալի զբաղվածությունը, որ նույնիսկ ժամանակ չեմ ունենում էնպիսի մանրուքների վրա վատնել, ինչպիսին, ասենք, տառապանքն ա: 

Ամբողջ էներգիաս ու եռանդս ներդրել էի դասերի վրա, համալսարանս դարձել էր իմ հիմնական բնակավայրը: Լիքը-լիքը հաջողություններ դասերի մեջ, լիքը հավես օրեր կուրսեցիներիս հետ, ցինիկություններ, աստիճանների վրա փորներս բռնել էինք ու առաջ շարժվել չէինք կարողանում, դրան գումարած՝ մեզ լրջի տեղ էինք դրել ամբողջ տարին: Ու հավես-հավես օրեր:
Ու էդ օրերից ամենան, 2016-ի ամենաընտիր օրը՝ Սեպտեմբերի 27-ը, Տուրիզմի միջազգային օրը, դա հեչ, հավեսը մեր կազմակերպած միջոցառումն էր: Դրանից առաջ լիքը անքուն օրեր ու արդյունքում՝ իրեն լրիվ արդարացրած թույն, հավերժ հիշելու օր.


Կախվածություններից համարյա ազատված տարի էր: Համարյայի համար ինձ չեմ մեղադրում: Մեկը կար: Մի հատ փոքր, իռացիոնալ ու քիչ ցավոտ կախվածություն: Չեմ ուզում էդ մասին խոսել, աչք եմ փակում դրա վրա: 
Մեկ էլ էն, որ 2014 թվականից հետս քարշ տված, քառակուսի տուփում տարիներով փոշոտվող կախվածությունից ազատվեցի՝ ուրա՞խ եմ, տխու՞ր եմ: Կարևոր չի: Կախվածությունից ազատվելուց լավ բան չկա:  

04/11/2016

Փոքր քաղաքներում

Փոքր քաղաքներում մահվան մասին լուրերը փաթաթվում են լվացքի պարաններին ու օդի մեջ կախված մնում

Փոքր քաղաքներում իրար հետ շշուկով են խոսում, որ չարթնացնեն անկողնում տեղավորված մահվանը

Փոքր քաղաքներում մեռնողները քեզ հարազատ են տարածության օրենքներով

Փոքր քաղաքներում մեռնողների վերջին հպումը մաշկիդ վրա ես զգում

Փոքր քաղաքներում մեռնողի աչքերը փակողը վերևի հարևանդ է
Դիահերձողը՝ հարազատ քույրդ

Փոքր քաղաքներում մեռնողների ոսկորները բարձրաձայն են փտում

Փոքր քաղաքներում մեռնողների շարքերը շրջանաձև են
Ու տասնվեցերորդ տեղը միշտ քոնն է

Փոքր քաղաքներում մահը ոտքդ տրորելով է շտապում դեպի մեռնողը
Շտապելիս էլ հասցնում է անգամ քեզ ձեռքով անել

Փոքր քաղաքներում մահը ճանաչում է բոլորիս դիմագծերն ու ոտնաձայները
Մեր գրպանների պարունակությունը

Փոքր քաղաքներում մահը մեր կողքին կանգնած մտածում է ինքն իր մասին
Ձմռանը մեզ պես մուշտակ է հագնում
Արևին նայելիս աչքերը կկոցում է
Ու մեզ հետ միասին վախենում վերելակի դռներից

Փոքր քաղաքներում մահը միշտ կողքի բակում է
Ու պատերի հետ գնդակ է խաղում

Փոքր քաղաքներում հաջորդ ճանապարհը քո բակ է տանում

Փոքր քաղաքներում ամենուր մահվան սիրելի վայրերն են տարածվում
Մահն էլ ամենամարդամոտն է բոլորից

Փոքր քաղաքներում մահվան հերթականությունն ամենաճշգրիտն է
Ու մահն էլ մինչև մեզ մոտենալը անցորդներին գրկել է հասցնում
Իրենց հետ վերջին նորություններն ու դժբախտ պատահարները քննարկում
Ու նոր է միայն տեղ հասնում

Փոքր քաղաքներում մեզ մահվանից բաժանող սահմանագիծը
ոչ ոք տեսնել չկարողացավ
 

15/10/2016

Պատյան

Երեկ գիշերվա կեսին զգացի, թե ոնց է փողոցի շարքային գողերից մեկը տուն ներխուժել: Ալարեցի տեղերիցս վեր կենալ ու միջամտել գործին: Սուսուփուս ինչ-որ պետքն է կատարել էր ու առանց հետք թողնելու հեռացել: Լուսադեմին արթնացա, մանրակրկիտ ստուգեցի ողջ սենյակը, առանց որևէ ծակուծուկ բաց թողնելու: Ուզում էի պարզել, թե ինչ է հետը տարել, թե սենյակիս որ մի հատվածին է ուշադրություն դարձրել գիշերային այցելուս: Ու այդպես էլ ոչինչ գողացված ու իր տեղից դուրս տարված չգտա: Ամեն ինչ իր սովորական տեղում էր՝ սեղանիս թղթերի վրա դրված կես բաժակ սոդայաջուրը, որ ամեն առավոտ ստամոքսիս համար էի խմում, կրծոտած խնձորը, դեղնած ու մահամերձ մուկը պատի անկյունից, ճռռացող աթոռակս. ողջն իրենց տեղում էին: Ուրախացա ու շարունակեցի նույն կյանքով ապրել՝ ինչպես նախկինում: Ստամոքսիս ցավն էր անգամ վերացել: Ու երբ մի անգամ բժշկին այցելեցի ու խնդրեցի մի լավ ստուգել՝ ոտքից գլուխ, ինձ պառկեցրեց, ստուգելու ընթացքում երկար-բարակ մտածեց, հետո ժպտաց, ծիծաղեց, լաց եղավ, անգամ՝ հեկեկաց. ամեն ինչ արեց՝ բացի ինձ բացատրություն տալուց:
Հետո հարցրի՝ բժիշկ, ստուգեցի՞ք, ի՞նչ պարզվեց
Մի պահ նայեց բաճկոնիս կիսակար կոճակին ու խորը շունչ քաշելով՝ ասաց.
- Ես այնտեղ ոչինչ չգտա ստուգելու համար:

10/10/2016

ու մի քիչ էլ՝ գրելու մասին

Երբեմն, բավականին հաճախ նույնիսկ, պիտի հարգել մեր մեջ ապրող անտաղանդ գրողին, իրեն գրողի տեղ դրած նվնվիկ մարդուն, գրել ձևացնողին, ժամերով սպիտակ էկրանին նայող ու դատարկության մեջ լող տվողին. եթե չլիներ ինքը, մեր ձեռքերի շարժումը ոչ մի վայրկյան դադար չէր տա ու մի օր սպառվելու աստիճան կթուլանար, մենք էլ շնչահեղձ կլինեինք գրողներին հատուկ գերլցված պարկի զգացողությունից: Կուտակվելուն պիտի ժամանակ տրամադրել, ներքին քաոսի պայմաններում չպիտի գրել, զոռով չպիտի գրել, ծննդաբերելուն  բնորոշ ցավերի մեջ չպիտի լինել գրելու ընթացքում, չգրելը որպես անեծք չպիտի դիտարկել, այլ շնորհված ժամանակ՝ մի քիչ ապրելու, ընթրելու, սիրելիների հետ զրուցելու: Որովհետև գիտենք, որ ամենավերջում, մեկ է՝ պիտի գրելուն հանգենք, անընդհատ շրջապտույտի մեջ գտնվող գնացքին, մեզ տանջամահ անողին, գիտենք, որ բոլոր քայլերի վերջը միշտ գրելն է, ու վերջից էլ հետո՝ ապրելու էն մյուս կողմում, շարունակությունն ու անվերջությունը էլի գրելն է:

03/10/2016

113 փաստ իմ մասին

Եթե մի պահ ինձ իրական մարդ երևակայեմ, հաստատ կարող եմ էս գիշերվա կեսին իմ մասին 113 փաստ պեղել արխիվներից: Շատ վաղուց ստվերոլորտումս  նմանատիպ շարք էի սկսել ու կիսատ թողել: Փաստն էդքան տեղին չի երևի, ինչքան որ պնդումը: Փաստն ինձ նման անորոշ ու չապացուցված անձի մասին մի քիչ չափազանցված անվանում է: 

1. Ես սիրում եմ ամեն ինչ սկսել ԵՍ դերանունով
2. Ես ատում եմ ալկոհոլային խմիչքը: Գարեջուր եմ իբրև թե սիրում, բայց էդ էլ ոչ միշտ: Հա, ես տուզիկ եմ
3. Երազում եմ ունենալ մի տուն, որը կունենա համ նկուղ, համ ձեղնահարկ
4. Վախենում եմ մեր տան պատշգամբի դռնից 
5. Փռշտալուց ամաչում եմ
6. Ես սիրում եմ վատ լինել՝ բոլոր առումներով
7. Ես ինտրովերտ մեռնում եմ, բայց հենց սիրահարվում եմ, անմիջապես վերածվում եմ լպրծուն էքստրովերտի
8. Ու ես բավականին հաճախ եմ սիրահարվում
9. Ինձ անհասանելի մարդկանց անունը <<անդունդի մարդիկ>> եմ դրել
10. Ու շատ հաճախ եմ սիրահարվում հենց անդնդի մարդկանց
11. Կարող եմ կարոտել ինչ-որ մեկին, բայց ամիսներով չգրել կամ չզանգել իրեն
12. Ամենաքիչը մարդկանց կարիք եմ ունենում
13. Չնայած դրան, մարդկանցից կարող եմ սարսափելի կախվածության մեջ ընկնել ու վերջ իմ հանգիստ կյանքին
14. Շատ հաճախ սիրահարվում եմ դասախոսներիս
15. Սիրում եմ սարսափելի բառը
16.  Կարող եմ ամիսներով սենյակում փակված մնալ ու դուրս գալու կարիք չունենալ՝ եթե սենյակում գրքեր ու նոթբուք լինի՝ ֆիլմեր նայելու համար
17. Եթե ինքնակառավարումս կորցնեմ, օրս կարող եմ անցկացնել իրար հետևից ֆիլմեր նայելով
18. Վրաս շատ են ազդում ավտովթարների մասին լուրերը
19. Ինձ համար անսպասելի մահն ամենավատ բանն է, որ կարող է պատահել

Նկարչագրառում- Ինգրիդ Թյուզել

Քանի օր է գլխումս էն միտքն է շրջանառության մեջ, որ ահագին ժամանակ է որևէ նկարչի մասին գրառում չեմ արել ու, երևի թե, ժամանակն է այդ բնական կարիքին ուշադրություն դարձնել: Երկար մտածեցի՝ ում ընտրեմ, ավելի կոնկրետ՝ իլյուստրատոր, թե հենց նկարիչ: Հետո հիշեցի, որ իլյուստրատորների թիվը ցուցակումս ահռելի մեծ է, հաստատ մի օր կմտահոգվեմ այդ ցուցակս էստեղ դատարկելու մասին:

Ու ընտրեցի Ինգրիդ Թյուզելի ֆլորայով ու ֆաունայով լցված նկարները: Բնականաբար, էդ երկուսն առանց ինչ-որ դեմքերի, կոնկրետ Ինգրիդի մոտ՝ կանացի դեմքերի, հնարավոր չի պատկերացնել: Ինգրիդը իսպանացի նկարիչ է ու իր մոտ գերակշռում են կանացի հատկանիշների՝ վայրի բնության հետ համակցությունները: Հիմնական տեսարանը կենտրոնացված է կանանց գլուխների հատվածում՝ մազերի մեջ կամ շուրջը: Շատ եմ նկատել էս էֆեկտը այլ նկարիչների մոտ: Երևի մազերն, իրոք, կարողանում են իրենց մեջ խտացնել նկարի հիմնական բովանդակությունը: Գունավորումն էլ բավականին կանխատեսելի է: Ոչ մի աչք ծակող, անսպասելի ու վախեցնող գունային երանգ օգտագործված չի:



02/10/2016

Կապույտ հորիզոնը

Ինձ համար քայլում եմ փողոցի երկայնքով, մեկ էլ աշխարհի բոլոր ծայրերում ինչքան վրեժխնդիր մեռել կա գալիս մազերիցս քաշում է, նստում է ուսերիս ու իրար հետևից վրեժի մասին գիտական հոդվածներ կարդում: Ես այդ պահին, պարտադիր պայման է, ձեռքիցս բաց եմ թողնում թղթերի կույտը, որ պիտի տանեի տուն ու աշխատեի իրենցով, պայուսակիցս հանում ու փողոց եմ շպրտում մի քանի րոպե առաջ գնված գրքերը, որ թեթև մարմնով դիմավորեմ մեռելներին, և հետո իրենց պատմածները բավական են կյանքիս մնացած տարիները դրական հիշողություններով ու հույզերով լցնելու համար: Ուսիս թառած մեռելներիս վերջույթները բրդից հագուստ են հիշեցնում, որ այդ պահին ուզում եմ փաթաթել ուսերիս՝ իրենց ձայնը տակառի հնչողությամբ լսելու համար: 
Հենց մոտենում եմ անցումին, լուսակիրները դեղնավուն գույն են ստանում, որ մեռելների ճաշակով լինի ու փողոցն անցնելիս ուղեղս չմթագնի: Ամենազավեշտալին երևի այն է, որ իրենք մի պահից այն կողմ մոռանում են ուսատիրոջն ու սկսում իրար հետ վիճելը՝ ոսկորների, մոխիրների ու կապույտ հորիզոնների թեմաներով: Վերջին թեման միայն Ծաղկամեռելն է նախընտրում: Սրա վրայից դիահոտ չի գալիս, բայց ոչ էլ դաշտածաղիկների: Սա լրիվ ինքնությունը կորցրած մեռել է: Անվան ոչ մի վանկը չի համապատասխանում իրեն: Կապույտ հորիզոնն էլ գերեզմանատան հասցեի մեջ է կարդացել: Ծաղկամեռելը իր երկու հաստ մեռելաթաթերը սեղմում է որովայնիս՝ ավելի շատ սիրով, քան տհաճությամբ, դունչը հենում է կոշտ մազակալիս ու խռխռացնելով խոսում.
- Դրանք իրենց տեղը չեն գտնում...կապույտ հորիզոնը.... դրանք հոգնեցնում են մեզ, նորեկներ են դե, վարժված չեն գերեզմանակյանքին, ամեն ինչ պիտի հատ առ հատ իրենց փտած գանգոսկրերը մտցնել... կապույտ հորիզոնը... 
- Կապույտ հորիզոնն ինչ
- Լվացվել սովորեցրու, ատամներն անձայն կրճտացնել սովորեցրու, իսկ իրենք... էդ կապույտ հորիզոնը
***
Շտապում եմ դասի: Երթուղայինում մարդկային կերպարանքները վերածվել են երկրաչափական պատկերների՝ օդով ու բամբակով լցված: Ես ներս եմ խցկում ինձ, հետո՝ ուսընկերներիս: Վարորդը չի կարողանում առաջ շարժվել, զգում եմ, որ դրա մեջ իմ մեղավորության չափաբաժինը քիչ չէ: Մի քանի փորձից հետո մեկ էլ տեսնում եմ վարորդն անհույս, անկշիռ հայացքով վրաս է նայում.
- Իջիր, հենց հիմա, դևերիդ էլ հետդ իջեցրու: Ես մարդկանց եմ տեղ հասցնում, ոչ թե ծանր գերեզմանաքարերի
Բոլորին թարս նայելով իջնում եմ: Հետո մտածում էն մասին, որ մարդուց դուրս եկած ցանկացած հեղուկ զզվելի է, հետն էլ տհաճ հոտով: Իսկ մեռելներս անհեղուկ են: Դե արի ու վարորդին հասկացրու, որ ուսիդ թառածները դևեր չեն: Դևերը գրադարաններում են շրջում՝ գրքերի միջև եղած բաց տարածությունն է իրենց բնակավայրը: Եվ հետո դրանք ուսիս նստել չէին կարողանա՝ անհարմար է, կասեին: Միայն մեռելներս է, որ չեն դժգոհում խորդուբորդ ուսերիցս: Հիմա էլ սկսեց Կծանը մռթմռթալ ականջիս տակ, երևի չիփս է ուտում: Դե թող մյուս անգամ անցորդները զարմացած չնայեն ականջներիս փշուրներին, կասեմ Կծանն է կերել: Ես ականջիս տակ չիփս չեմ ուտում: 
- Կամաց ծամիր, Կծան
- Խըրթ, խըրթ, խըրթ
- Չե՞ս լսում, սա քեզ համար գերեզմաններդ չէ
- Խըրթ ու էլի խըրթ
Կծանը, նույնիսկ չիփսը վերջացնելուց հետո, ականջիս տակ խըրթացնում է՝ մենակ թե չենթարկվի ասածներիս: Ինձ հանդիպած ամենաաղմկոտ մեռելն է:
***